Eindelijk, de St-Janskerk van binnen

Elke keer als wij in Gouda zijn, ga ik langs de St-Janskerk, een indrukwekkende, lange kerk. Van buiten heb ik vaak foto’s gemaakt, echter, van binnen bijna niet. Vaak was ik te laat en een enkele keer was er een activiteit zoals een Kerstmarkt. Het lukte me nooit om een foto van het orgel te nemen omdat verlichtingsstellages het zicht op het orgel blokkeerden. 

Deze keer, toevallig Monumentendag 2026, kreeg ik alle gelegenheid om mooie foto’s van de binnenkant van de kerk te maken en werd ik op de koop toe op een orgelconcert getrakteerd. Het Moreau-orgel is van 1736. Aan de huidige versie is door veel orgelbouwers gewerkt. 

Dwarsbalken

Vanwege de dwarsbalken valt het niet mee om er een mooie foto van te maken. Na enig heen en weer lopen op de trappen is het me uiteindelijk gelukt. 

Moreau-orgel

Vanaf de kerkbanken een mooi overzicht van het orgel, het spreekgestoelte en een kroonluchter.

Overzicht vanuit kerkbanken

Het gedeelte rondom het spreekgestoelte heeft naar beide kanten langzaam oplopende trappen. Hier een mooi beeld daarvan, net toen het orgelconcert werd aangekondigd. 

Aankondiging orgelconcert vanaf de trappen

Als je denkt dat je aan het eind van de kerk bent, begint het grote koor. Al met al een zeer lange kerk.

Het koor van St-Janskerk

De kerk staat ook bekend om zijn gebrandschilderde ramen. Moet ik nog een keer voor terugkomen om met de instellingen te experimenteren. Hier een opstelling bij de ingang.

Gebrandschilderde ramen

Nog een paar foto-technische zaken:

1. Met Luminar Neo heb ik de pilaren rechtgezet. Die stonden heel scheef omdat ik de groothoeklens schuin omhoog moest houden om bijvoorbeeld het hele orgel op de foto te krijgen. 
2. Buiten, met voldoende licht, maak ik foto’s met diafragma-voorkeur. Dat betekent dat ik het diafragma kies en dat de camera de sluitertijd en de ISO-waarde kiest. Binnen maak ik ze in handmatige modus: ik kies hat diafragma én de sluitertijd, de camera bepaalt de ISO-waarde. Omdat het donker in de kerk was, ging de ISO-waarde flink omhoog. Dat veroorzaakt ruis in de foto. Ook die ruis heb ik voor een deel kunnen onderdrukken met Luminar Neo. Voldoende om aan de eisen van Dreamstime te voldoen.

Met een voldaan gevoel ging ik verder met mijn stadswandeling langs monumenten in Gouda. Hier nog de Goudse Waag. 

De Goudse Waag

Met Claude en Komoot naar Deventer

Afgelopen zondag ging ik naar Deventer om keukengerei van het merk Dreamfarm te kopen bij de winkel Hoge Ramen. Ik was namelijk onder de indruk van hun fascinerende limoenpers en wilde meer van hun producten zien. Het leek me leuk om, daaraan gekoppeld, ook wat foto’s van deze mooie stad met leuke straatjes te maken. 

Straatjes met parapluutjes

Op internet vond ik een pagina met leuke fotolocaties. Vroeger zou het me best veel tijd en moeite gekost hebben om een route uit te stippelen. Tegenwoordig geef ik de website aan Claude met het verzoek om voor Komoot, een wandel en fiets app, een geordende lijst met waypoints te maken. Ik zag toen dat er locaties bijzaten waarin ik niet echt geïnteresseerd was of dat ze te ver weg waren. Ook heb ik Claude de winkel Hoge Ramen op de juiste plaats aan het lijstje laten toevoegen. Na een paar iteraties had ik mijn definitieve lijstje en Komoot heeft er toen een wandelroute van gemaakt. 

Wandelroute in Komoot

Naast de winkel ging de route langs de Bergkerk, het stadhuis, het Speelgoedmuseum, de Lebuinuskerk en de Broederenkerk, en nog wat mooie straatjes. 

De St Nicolaaskerk of Bergkerk ligt wat hoger op een oude rivierduin. Het geeft een wat ander beeld dan als hij gelijkvloers staat. Ik vind dit de mooiste foto van de dag.

Bergkerk op een rivierduin

Ondanks de goede voorbereiding kwam ik op de Brink erachter dat er een hele drukke markt was en dat het stadhuis verbouwd werd. Dus het stadhuis en het Speelgoedmuseum heb ik toen maar overgeslagen.

Markt op de Brink

De Lebuinuskerk kende ik al van een andere keer toen ik foto’s vanaf de overkant van de IJssel van de skyline van Deventer maakte en er een verhaaltje over schreef. 

Lebuinuskerk 

Tot mijn spijt was de Lebuinuskerk gesloten. Daarna doorgelopen naar de Broederenkerk die gelukkig wel open was. Even gerust en wat foto’s gemaakt; was ik niet zo tevreden over. 

Achterkant Lebuinuskerk

Met dank aan Claude en Komoot kwam ik weer terug bij het station. Na bewerking heb ik 7 foto's bij Dreamstime ingediend en die zijn allemaal geaccepteerd (zie de laatste foto’s van het album van Deventer). 

Inmiddels zit er heel veel ICT in fotocamera's en wordt er vaak AI gebruikt bij het voorbereiden en het bewerken van foto’s. We vinden dat tegenwoordig heel normaal. Als ik het vergelijk met de tijd dat ik studeerde dan hebben we een reuzensprong gemaakt. Echt indrukwekkend!

Mijn lijstje van Zutphen

Een tijdje geleden hebben we samen met vrienden bij Vaticano geluncht. Daarna zijn we doorgelopen naar De Pelikaan, een bekende zaak om goede koffie te kopen. Toen viel me al op dat Zutphen, een oude Hanzestad, veel mooie historische gebouwen heeft.

Uitzicht vanaf de Zaadmarkt op Dat Bolwerck

Mijn plan was om foto’s te maken van Dat Bolwerck en de St Walburgiskerk. Al lopend in die richting kreeg ik op de Zaadmarkt (voorheen Zoutmarkt) een mooi uitzicht op Dat Bolwerck, dat vroeger Het Bolwerck heette en een dwangburcht was. Nu worden er tentoonstellingen gehouden.

Dat Bolwerck met links een steegje

Toen ik er foto’s van maakte zag ik er naast een steegje naar een toren. Dat bleek de oude stadspoort Saltpoort (nu Drogenapstoren) te zijn. Deze foto is van de andere kant genomen, vanaf de Martinetsingel. Links zie je een standbeeld van Thonis van Grol, de stadsmuzikant en bewoner van de poort. Hij hield wel van een glaasje vandaar de bijnaam Drogenap (droge nap, lege drinkbeker).

Drogenapstoren en links Thonis

Op naar de Sint Walburgiskerk. De achter- en zijkant zien er best mooi uit, echter, er staan te veel auto’s. De voorkant ziet er veel beter uit.

St Walburgiskerk

Binnenin de kerk merk je hoe groot hij is. Na wat foto's gemaakt te hebben, merkte het mooie Bader-Timpe orgel op.

Orgel in St Walburgiskerk

Nog even verder door naar de Bourgonjetoren, een middeleeuwse geschuttoren. Door dominee Martinet, die er een tijdje in woonde, is er een tuinkoepel bovenop gezet. 

Bourgonjetoren met tuinkoepel

Aan het eind nog een mooie compositie van het Oude Stadhuis en de Walburgiskerk met tegenstellingen: donker en licht, hoog en laag, verschillende stijlen (classicistische voorgevel van het stadhuis en de Romano-Gotische basiliek). 

Met groothoeklens genomen, 14mm

Deze foto heb ik met een groothoeklens op 14mm genomen. Je ziet de vervorming in de schuine gevels. Normaal corrigeer ik dat in Luminar Neo door de gebouwen rechterop te zetten. Heb ik met de andere foto’s wel gedaan. Hier lukte dat niet omdat ik de foto niet op een grotere afstand kon nemen. 

Een mooi middagje Zutphen. Een oudere dame wees me op nog een paar mooie plekjes om te bezoeken. Mijn lijstje is dus niet korter geworden!

Alle foto’s in dit verhaaltje zijn door Dreamstime geaccepteerd, en nog een paar. Hier al mijn foto's van Zutphen op Dreamstime. De eerste twee zijn van 2009, de rest van 2026.

Mijn lijstje van Arnhem

Vaak loop ik zonder camera door een stad, met alleen mijn iPhone. De foto’s die ik dan maak zet ik dan op Instagram. Maar soms zie ik iets interessants, bijvoorbeeld een bijzonder perspectief, een historisch gebouw, goed genoeg om met mijn Nikon Z5 een foto voor Dreamstime van te maken. Zo heb ik van een paar steden een lijstje in mijn hoofd van potentiële Dreamstime foto’s.

Afgelopen zondag aan mijn lijstje van Arnhem gewerkt. Ik had de Stadswaag, het Stadhuis en Musis Sacrum erop staan. Had voor zondag gekozen omdat het dan zonnig zou zijn met wat bewolking. Een paar witte wolken in de lucht ziet er vaak fraaier uit dan een onbewolkte hemel.

Info van Photopills app

Via de app Photopills had ik naar de stand van de zon gekeken (dunne lijn over de markt is de zon; de andere twee zijn opkomst en ondergang). Ik wilde namelijk de Stadswaag van de marktzijde van de Eusebiuskerk nemen en niet tegen de zon in, maar wel dat de marktzijde van het gebouw door de zon beschenen zou worden. Met Photopills kun je aangeven waar je wilt fotograferen en op welk tijdstip. Dan kun je precies zien waar de zon staat. Ik had gezien dat ik er vroeg in de middag moest zijn.

Stadswaag met Markt en Turfstraat

Bij de Eusebiuskerk bleek een bankje te zijn waar ik mijn camera kon uitpakken. De horizontale foto laat mooi de omgeving van het gebouw zien, de marktzijde die door de zon beschenen wordt en de zijde aan de Turfstraat in de schaduw. De verticale foto geeft de Stadswaag geïsoleerd weer.

Stadswaag geïsoleerd

Daarna door naar het Stadhuis van Arnhem. Het is een modern gebouw met strakke lijnen. De foto met de fonteinen geeft een mooi contrast: modern gebouw met sterke lijnen, de kromming van de waterstralen en het oude, historische kerkgebouw (Walburgiskerk) op de achtergrond.

Stadhuis met fonteinen

Op de foto van de ingang van het Stadhuis zie je de krachtige verticale en diagonale lijnen van het gebouw, de geleidelijke, ronde oploop naar de ingang en de zachte, groene reflectie van de witte wolken in de ramen.

Ingang Stadhuis

Na een espresso bij Prut naar Musis Sacrum, het muziekcentrum en de schouwburg. Ook hier een mooie combinatie van een historisch gebouw (rode baksteen) met een moderne, groene aanbouw voor de grote Parkzaal. Bij de ingang zie je oud en nieuw tezamen.

Musis Sacrum: oud en nieuw

De bus naar de stad rijdt voor het historische deel langs, dus ik wist al precies van waar ik de foto wilde nemen. 

Musis Sacrum in volle glorie

Alle foto’s zijn na bewerking met Luminar Neo binnen 20 minuten geaccepteerd door Dreamstime (zie al mijn foto's van Arnhem Centrum op Dreamstime). Een vruchtbare zondag. Op naar mijn volgende lijstje.

Zonsverduistering 2026

Te laat ging ik kijken of ik nog een eclips-brilletje kon kopen. Gelukkig wist mijn vrouw, ondanks de verhuizing, precies waar we nog een brilletje hadden van de vorige eclips. 

Vroeg in de avond mijn statief (Peak Design Travel Tripod) met camera (Nikon Z5) erop op onze balustrade geplaatst. Door dubbelglas kun je namelijk geen foto’s maken. Even gekeken hoe ik een foto kon maken met het brilletje er voor. Heel amateuristisch, echter, het werkte. Moest de foto wel bijsnijden ivm licht dat langs het brilletje op de sensor viel. 

Ik had voor mijn zoomlens (Nikon Z 24-200mm) gekozen omdat ik dan de telezoom kon gebruiken. Op de afstand naar de zon maakt dat echter niet zoveel uit.

De eerste gelukte foto was om 19:30 uur, dus een kwartier nadat de overlap begonnen was. Je ziet dat de maan van rechts voor de zon langs gaat. Door het eclips-brilletje is de lucht zwart.

19:30 uur

De maximale overlap was om 20:10 uur. Zoals je ziet blijft er nog een flink stuk (ongeveer 10%) niet bedekt. Zonder brilletje nog steeds moeilijk om naar de zon te kijken. Om een volledige verduistering te hebben moet je trouwens verder naar het zuiden. Spanje was de ideale plek. Heb op Instagram veel mooie foto’s van de volledige zonsverduistering uit Spanje gezien.

20:10 uur

In hetzelfde tempo draait de maan weer verder voor de zon langs. Moet wel elke keer de camera opnieuw op de zon richten en voor de zekerheid opnieuw scherpstellen. 

De ervaring dat je overdag door de zonsverduistering veel minder licht hebt deed me denken aan een zonsverduistering uit mijn jeugd. Mbv Claude ben ik er achter gekomen dat dat 15 februari 1961 was (ik was toen 8 jaar), toen een verduistering van 91%. Dus een vergelijkbare ervaring. Recenter, op 11 augustus 1999 was er ook een grote verduistering: 94%.

Wat me opviel was dat het licht tijdens de verduistering heel koud leek. We zijn gewend dat als er minder licht is dat dat licht warmer is. Bij laagstaande zon (opkomst en ondergang) legt het licht een langere weg af door de atmosfeer, waardoor het blauwe licht er uitgefilterd wordt (dus warmer). Bij de zonsverduistering overdag geldt dat niet, vandaar dat het licht kouder overkomt. Is niet te zien op de foto’s door de automatische witbalans (AWB) van de camera.

20:35 uur

De volgende serieuze verduisteringen zijn in 2050 (80%) en 2081 (90%). Waarschijnlijk maak ik dat niet meer mee. Toch zou ik me de volgende keer beter voorbereiden:

• Mijn macrolens (105mm) heeft iets beter glas, is voor dit type foto geschikter. Hij is ook lichtgevoeliger. 
• Een vervanging vinden voor het amateuristische brilletje dat de lens niet helemaal afdekt. Nu moesten drie personen en de camera hetzelfde brilletje delen. Misschien bestaat er een eclips-filter.
• Elke 5 minuten een foto nemen. Dat geeft een beter inzicht in het verloop van de zonsverduistering. 
• Doordat allerlei zaken automatisch worden ingesteld zie je tussen foto's kleurverschillen. Volgende keer alles handmatig doen. 

Al met al een leuke ervaring waarvan ik de resultaten graag deel. Hier een album met geselecteerde foto’s op mijn NAS. 

Zoals elke avond ging de zon onder met een warme gloed. 

Zonsondergang 20:56 uur

Met dank aan Claude voor het uitzoeken van allerlei gegevens en het bevestigen van mijn natuurkundige ideeën. 

Het nieuwe leven van oude kerken

Een tijd geleden zag ik een foto van een boekhandel in een kerk in Zwolle. Dat fascineerde mij. Dus een dagje naar Zwolle met mijn camera en een groothoeklens. 

Op weg naar boekhandel Van der Velde liep ik even de Grote Kerk (Academiehuis) in het centrum van Zwolle binnen. Deze imposante kerk trekt me telkens weer. Op deze zomerse dag rond lunchtijd waren de terrasjes bomvol. Door de relatief kleine ingang kom je in een oase van rust. Het eerste wat mij opvalt is welke invloed zo’n hoog plafond en zo’n gigantische ruimte op je heeft. Het is een waar genoegen om daar te zijn. 

Academiehuis

Meteen een foto gemaakt van de grote preekstoel en het enorme orgel met daarnaast de “kleine” vleugel! Het geeft een goed gevoel van de dimensies van deze kerk

Broerenkerk

Op naar de Broerenkerk. De boekhandel Van der Velde zit in deze gerestaureerde kerk. Een heel andere uitstraling. Fascinerend om te zien dat de plafondschilderingen en het orgel intact zijn en dat tegelijkertijd de sfeer heel modern is. Het verassende is dat er halverwege de hoogte van de kerk, links en rechts “balustrades” met veel boekenkasten langs de wand. Vanaf de rechter-balustrade heb ik foto’s gemaakt die een goede indruk geven van de ruimte, zowel richting het orgel als het altaar (tegenwoordig de locatie van de brasserie). 

   

Thuisgekomen aan de slag om de foto’s te bewerken met Luminar Neo. Naast de reguliere bewerkingen (verschillende aspecten van belichting, uitsnijding, ruisonderdrukking) heb ik de keus om iets te doen met de vervorming van de groothoeklens. 

  

Hier een foto voor en na de bewerking. Door de groothoeklens lopen de pilaren niet meer evenwijdig. Ze staan scheef en lijken elkaar - buiten beeld - te kruisen. Het is leuk om links zowel de grond als het plafond in één blik te zien (mn in kerken met de mooie plafondversieringen is dit interessant). Rechts heb ik de pilaren wat rechter gezet. Het geeft een wat normaler, rustiger beeld, het nadeel is dat je een deel van het plafond kwijt raakt. Voor beide is wat te zeggen. 

Trouwens, bij het maken van de foto’s kun je al wat rekening houden met wat je met de foto’s gaat doen. Door het brandpunt van de lens te verkleinen én de camera naar boven te wijzen krijg je extreme vervorming. Als je dat niet wilt houd in eerste instantie horizontaal en als je nog minder vervorming wilt hebben verhoog het brandpunt. 

Uit de vele foto’s die ik in beide kerken gemaakt heb, heb ik er negen bij Dreamstime ingediend; allemaal geaccepteerd. Ik heb ze in mijn Dreamstime mapje over Zwolle gezet. 

Na het bezoek aan deze oude kerken vroeg ik me af wat volgende generaties, over een paar eeuwen, zullen vinden van onze tastbare erfenis. 

Kleurrijke zonsondergangen

De kleur van het licht van de zon is eigenlijk wit. Op het moment dat het zonlicht de dampkring binnenkomt botst het met gasmolecules en verstrooit het in diverse kleuren. We zien dat ook bij een regenboog. Onder ideale omstandigheden zien we in de regenboog rood, oranje, geel, groen, blauw, indigo en violet. Vaak zie de laatste twee niet. Je ziet ze in de volgorde van hun golflengte: rood heeft de langste golflengte en violet de kortste. Licht van verschillende golflengten breekt anders. Vandaar dat de bogen in de regenboog hun eigen kleur hebben. 

Regenbogen met een paarse boog

Dit doet me denken aan een natuurkunde proef op de middelbare school met een smalle, witte lichtstraal die op een prisma valt, waardoor de kleuren van verschillende golflengten gescheiden worden.

De verstrooiing van het witte zonlicht zorgt er voor dat overdag de hemel blauw is. Gezien de kortere golflengte van indigo zou je paars verwachten. Echter, onze ogen zijn minder gevoelig voor paars, daarom zien we geen paarse hemel, maar een blauwe. 

Bij zonsondergang maakt het zonlicht een langere weg door de atmosfeer, waardoor de hemel er oranje (rood en geel) uitziet. 

Oranje hemel

Als de atmosfeer veel waterdruppels, ijskristallen of stofdeeltjes bevat dan kleurt de hemel rood en roze. Dat komt door de sterkere verstrooiing.

Rode zonsondergang

Bij deze foto zie je ook dat de ondergaande zon de onderkant van de wolken rood kleurt. Een ondergaande zon met wolken maakt het allemaal nog mooier. 

Zonsondergang met wolken

Alle foto’s heb ik vanaf ons balkon (12 hoog) gemaakt. Behalve in de winter hebben we bijna elke avond een spectaculaire zonsondergang. Het blijft een indrukwekkend natuurverschijnsel zeker als je je realiseert dat zonder de verstrooiing van het zonlicht we, net als ‘s nachts, naar een zwart universum zouden kijken. 

Trouwens zonsopkomsten hebben ook spectaculaire kleuren. 

Zachte kleuren bij zonsopkomst

Hier een album met mooie Hollandse luchten.