Flitser op je camera, of juist niet

Om het ons gemakkelijk te maken als er niet genoeg licht is, hebben kleine camera’s, bijvoorbeeld je smartphone, een ingebouwde flitser. Heel handig. Je hoeft niks extra’s mee te nemen en als er te weinig licht is, staat je flitser al meteen klaar. Het gaat meestal om flitsers met een laag richtgetal (meestal 12 of minder, dus niet zo krachtig). Het richtgetal is gelijk aan afstand * diafragma bij ISO 100. Met een richtgetal van 12 en een diafragma van f/8 kom je niet verder dan 1,5 meter. Met een hogere ISO-waarde kun je de afstand wel vergroten. Mijn eigen camera stelt, als ik ga flitsen, al vanzelf een veilige waarde van ISO 400 in.

Camera’s die geen ingebouwde flitser hebben hebben een hotshoe waarop je een flitser kunt plaatsen. Hier kun je zelf voor een flitser met een hoger richtgetal kiezen. Met mijn Nikon D800 had ik verschillende flitsers, SB-800 (richtgetal 38) en SB-910 (34/48). Beide zeer krachtige flitsers (worden trouwens niet meer gemaakt), die ik ook voor modelfotografie gebruikte. Bij mijn overstap naar de Nikon Z5 heb ik die ingeruild omdat ik ze niet meer nodig had. Ook mijn studiolichten en -apparatuur heb ik toen weggegeven.

Direct flitsen

Direct flitsen met een flitser op je camera heeft als nadeel dat het alle schaduw uit bijvoorbeeld een gezicht haalt (paparazzi-stijl). Waardoor het platter lijkt. De diepte verdwijnt uit de foto. De meest voor de hand liggende oplossing is indirect flitsen via het plafond of een muur. Het heeft het bijkomende voordeel dat de lichtbron veel groter wordt (een heel plafond) en daardoor wordt het licht veel minder hard. Ik laat de flitskop iets naar achteren wijzen omdat je vaak de camera wat schuin naar beneden houdt. Dan wijst de flitskop precies naar het plafond.

Indirect flitsen

Andere oplossing is —als er geen plafond of muur in de buurt zijn— de flitser van de camera te halen en bijvoorbeeld met je linkerhand wat hoger in de lucht te houden. Het lijkt dan net alsof er vanaf links boven zonlicht op het gezicht valt (Rembrandt belichting). Dat brengt wat schaduw in het gezicht en ziet er dan veel natuurlijker uit. Misschien moet je een diffuser op de flitskop zetten, want het is toch weer direct flitsen, alleen vanuit een andere richting. Zelf houd ik mijn arm voor mijn borst langs zodat ik mijn camera er op kan leggen. De flits komt dan van rechts en minder hoog. Ook gebruik ik een diffuser.

Diffuser om licht te spreiden

Om een externe flitser aan te kunnen sturen moet je wel een transmitter op de camera zetten en een receiver onder de flitser. De systemen zijn tegenwoordig zo slim dat het qua instellingen geen verschil uit maakt of de flitser op je camera zit of extern is.

   

Zelf heb ik sinds kort de Godox iT32 & X5. Het is een eenvoudige, kleine krachtpatser (richtgetal 18) die naadloos overgaat van flitser op je camera, iT32 en X5 samen (links), naar een externe flitser iT32 met de X5 als transmitter op je camera (rechts). Slim bedacht, slechts de X5 is dus afhankelijk van het merk van de camera. Auto ISO werkt nog niet goed. Echter bij vaste ISO op bijv 400 werkt het perfect.

Externe flitser en transmitter op camera

Bij elkaar wegen de iT32&X5 slechts 88gram, inclusief de ingebouwde batterijen! Mijn andere flitser, de SB-500, weegt 270gram, inclusief de losse batterijen. Grotere flitsers zijn natuurlijk nog zwaarder. De iT32&X5 is, gezien het kleine formaat, ideaal om in je jaszak mee te nemen. Een echte aanrader.  

Twentse essen zijn populair

Pasgeleden werden er op één dag drie van mijn foto’s van Twentse essen bij Dreamstime verkocht. Heel uniek. 

Wat zijn essen? Het zijn hooggelegen akkergronden. Ze zijn bolvormig en liggen wat hoger dan de directe omgeving. Door heel lang (stal)mest op de ondergelegen zandgronden op te brengen hebben ze hun vorm gekregen. Ze worden vaak voor graanteelt gebruikt. Er zijn verschillende namen of schrijfwijzes voor: es, esch, enk of eng. Ze komen in Nederland veelal voor in het noorden en oosten. Veel wijken in bijvoorbeeld onze vroegere woonplaats Hengelo verwijzen naar hun es-oorsprong: Hasseler Es, Woolder Es, Hengelose Es. 

Toen we net in Twente woonden heb ik me altijd verbaasd over die bolvormige gronden. Vaak wandelden we er langs of er over. Ik vroeg me altijd af hoeveel mest er op gebracht moest zijn om die hoogte te halen. 

Als fotograaf vind ik de essen fascinerend, er is gewoon heel veel lucht te zien, niet onderbroken door bebouwingen of bossen. Met de grote variëteit aan luchten in Nederland zijn er altijd heel mooie foto’s te maken.

Es bij Tubbergen

Een keer gingen we in augustus een wandeling maken vanuit het dorpje Tubbergen. We kwamen daar trouwens best vaak om wandelingen te maken, naar judowedstrijden van onze zonen te kijken of van de glastentoonstelling Glasrijk te genieten. Op de foto kun je zien dat het echt genieten is van de uitgestrektheid van de es, de gedroogde resten van koren en de mooie wolkenpartijen. Heel klein op de horizon zie je het puntje van de kerk van Tubbergen. Hier een link (Wandeling Tubbergen) naar de wandeling op Google Maps die ik heb vastgelegd met Komoot. 

We wandelden ook vaak wat dichterbij huis: Delden. Soms liepen we de Umfassungsweg bij Twickel van 11km. Het omsluit het hart van het Landgoed Twickel. Een heel mooie, gevarieerde wandeling (Umfassungsweg Twickel). Halverwege staat er een onbemand kraam met lekkernijen waar je betaalt door gewoon geld achter te laten. Vlak er na steek je er de Oelerbeek over. We hebben een keer meegemaakt dat het water tot de rand van onze hoge wandelschoenen kwam. 

Drie bomen op Deldeneresch

Het laatste stuk van de wandeling gaat over de Deldeneresch met enerzijds een mooie solitaire boom (eigelijk drie bomen) en anderzijds Kasteel Twickel, de watertoren en de kerk van Delden aan de horizon.

Aan de horizon de watertoren en de kerk van Delden

We hebben heel goede herinneringen aan onze wandelingen in Twente. 

Eerste Z5-foto verkocht

Na mijn hersenbloeding heb ik mijn Nikon D800 en de Nikon AF-S 28-300mm lens ingeruild voor de systeemcamera Nikon Z5 en de Nikon Z 24-200mm. Beide camera’s zijn full frame, echter, de Z5 met de lens is een stuk lichter omdat het geen spiegelsysteem meer heeft. De afgelopen tweeëneenhalf jaar heb ik er, met veel plezier, de nodige foto’s meegemaakt, zowel in Peru als in Nederland. Ook al veel foto’s geaccepteerd door Dreamstime.

Nu pas werd er een Z5-foto bij Dreamstime verkocht. Voor mij betekent dat drie dingen: dat voor mij de Z5 een waardige vervanging van de D800 is, dat het bewerken met Luminar Neo mij goed bevalt en dat ik nog steeds goede foto’s maak. Toch moest ik even wachten voordat er een koper kwam. Hoop dat er snel meer volgen.

Waterstaatskerk en
Gemeentehuis in Hengelo 

Het verhaal achter de foto gaat terug naar Hengelo, waar we vroeger woonden. Het is de vroegere Waterstaatskerk, tegenwoordig een onderdeel van de Hengelose muziekschool. Ik liet me inspireren door een soortgelijke foto die met een groothoeklens genomen was. De zoomlens die ik hier gebruikte ging maar tot 24mm. Echter, het lukte me toch om het torentje van de Waterstaatskerk en de toren van het Gemeentehuis goed in beeld te krijgen. Ook zorgden de takken van de bomen en de witte wolkjes er voor dat alles met elkaar verbonden was. Ben er best trots op. 

Door de jaren heen heb ik redelijk wat foto’s van Hengelo gemaakt en bij Dreamstime ingediend. Hier een overzicht met een paar mooie foto’s van Tuindorp en de Stork-geschiedenis, van het vernieuwde centrum en van ‘t Lansink die in het boek Enemy Under Our Roof verschenen zijn.

Trek je niks aan van de waarschuwingen van je browser over de veiligheid van mijn NAS. 

Een brug te ver

In 1944 trokken uit verschillende richtingen Engelse, Amerikanen, Polen op om Europa te bevrijden. De gecoördineerde activiteiten heten Operation Marketgarden. Rondom Oosterbeek en Arnhem is er toen zwaar gevochten. Hier een goed overzicht van alle activiteiten rondom Arnhem.

John Frost Brug, links het noorden
(vanuit De Eusebiuskerk)

Een belangrijk gevecht vond in september 1944 plaats bij het noordelijke bruggenhoofd van wat nu de John Frost Brug heet. De geallieerden olv John Frost kwamen na een dropping uit het noorden bij de brug over de Rijn, de Duitsers verdedigde de brug vanuit het zuiden. De geallieerden uit Normandië hadden behoorlijke vertraging opgelopen en kwamen te laat om de brug vanuit het zuiden in te nemen. Het geleden verlies staat bekend onder de naam “Een brug te ver”. Hierover gaat ook de film A Bridge Too Far.

Ter nagedachtenis van deze afschuwelijke oorlog en de gevechten rondom Arnhem is er het Airborne Museum in Oosterbeek met als dependance het Airborne Museum at the Bridge. Het laatste is een klein museum met een animatie van de gevechten in september 1944 in de regio en met een mooi uitzicht op de John Frost Brug.

John Frost Brug
(vanuit Airborne Museum at the Bridge)

Buiten heb ik nog een foto met mijn Nikon Z5 gemaakt die inmiddels door Dreamstime geaccepteerd is.

John Frost Brug in kleur

Wat mezelf opvalt aan de foto is dat je ogen eigenlijk naar de lucht met zijn woeste strepen en het water van de Rijn getrokken worden en minder naar de iele brug. Om die reden heb ik de foto naar zwart-wit geconverteerd. Ook heb ik wat woeste strepen uit de lucht gehaald en heel licht een vignet aangebracht. Hierdoor worden je ogen beter bij de brug gehouden. Ook deze foto is door Dreamstime geaccepteerd. Laat me weten welke foto je het mooist vindt. 

John Frost Brug in zwart-wit

Waarmee bewerk je je foto’s?

In de loop van de jaren ben ik me gaan realiseren dat het bewerken van mijn foto’s een essentieel onderdeel is van het maken van foto’s. Ondanks dat de camera’s en de smartphones steeds beter worden, blijft het bewerken van foto’s handwerk. Echter de software om foto’s te bewerken wordt steeds beter en werkt steeds vaker met AI. Toch ben ík degene die weet wat het onderwerp is en wat ik wil uitdrukken (leer ik trouwens steeds beter). De vraag is “waarmee bewerk ik mijn foto’s?” 

Hieronder een foto die mij best veel tijd gekost heeft om te bewerken vanwege de hoge lichten en diepe schaduwen en de reflectie van het zonlicht op de bladeren. Hier de foto vóór bewerking.

Rode en blauwe muren in klooster in Arequipa

Eerst de hardware. In 2017 heb ik een iMac 27” gekocht. Qua scherm is hij nog steeds heel goed: 5k en resolutie 5120*2880. Vergelijkbare beeldschermen zijn nog steeds heel duur. Qua performance is hij echter verouderd. Hij is niet alleen langzaam, maar ook de laatste software draait er niet meer op. Een voor de hand liggende oplossing is een nieuwe Mac mini aan te schaffen en te koppelen met de oude iMac. Resultaat: uitstekende performance en uitstekende beeldkwaliteit voor een redelijke prijs. Echter niet met alle oude iMacs werkt dat zo simpel.  

Met Lunar Display van Astropad werkt het wel. Met een dongle van Astropad, snelle Wifi en Astropad software simuleert het dat de twee apparaten met een kabel verbonden zijn. Voor de bewerking van foto’s werkt deze oplossing uitstekend, voor video is het net iets te langzaam. 

Omdat mijn oude MacBook aan vervanging toe was, heb ik een paar jaar geleden geen Mac mini gekocht maar een nieuwe MacBook Air (13”, M3). Heeft als voordeel dat ik ook elders mijn foto’s kan bewerken. Apple levert tegenwoordig SSD ipv een interne harde schijf. Is sneller en betrouwbaarder en duurder. Daarom heb ik een 4Tb externe SSD van Samsung (T7) gekocht voor de opslag van al mijn foto’s. Mijn backup plan heb ik hier beschreven. Deze opzet is toekomst bestendig, het staat vervanging/uitbreiding gemakkelijk toe.

Nu de software. Jarenlang heb ik met veel plezier met Adobe Photoshop en Adobe Lightroom gewerkt. Photoshop gebruikte ik om pixels te bewerken en Lightroom voor de rest. Photoshop is extreem krachtig maar heeft ook een steile leercurve. Toen Adobe besloot om over te gaan naar het abonnement-model kwam ik tot de conclusie dat het te duur voor me werd. Ik ben slechts een amateurfotograaf. Het was ook de tijd dat AI geïntroduceerd bij het bewerken van foto’s. Skylum was met Luminar Neo een van de eerste die AI gebruikte om met een simpele draaiknop heel veel parameters op de juiste manier aan te passen. Bij omvangrijke fotoreportages (feestjes, vakantie ed) bespaart me dat heel veel tijd. Hoe ik met Luminar Neo werk laat ik hier zien.

Huidige opstelling met
oude iMac en nieuwe MacBook

Hier de foto van het klooster ná bewerking met Luminar  Neo (geaccepteerd door Dreamstime). Ik leer nog steeds nieuwe technieken door te kijken naar Siebring Photo Art op YouTube.

Foto met zachtere schaduwen en
minder hoge lichten op de bladeren

Af en toe schrijf ik mijn overwegingen bij bepaalde keuzes op, niet alleen voor jullie maar ook voor mijzelf, om te kijken of ze nog steeds valide zijn. Hoop dat ook jullie er wat aan hebben. 

Kaarslicht in Gouda

Door toeval waren we een paar dagen in Gouda tijdens de kerstviering Gouda bij Kaarslicht. Het is een lichtfeest waarmee in 1956 is begonnen. Vanuit de zusterstad in Noorwegen komt er een grote kerstboom die tijdens een ceremonie ontstoken wordt. Net als veel steden is ook Gouda vlak voor Kerstmis feestelijk versierd met lampjes. Speciaal voor Gouda is dat alle winkels ook kaarslicht hebben. 

Omdat ik niet met een zware lens door de drukte wilde lopen, had ik voor mijn 28mm lens gekozen. Het voordeel is dat deze lens licht, qua gewicht, is en ook heel lichtgevoelig (f/2.8); reuze handig tijdens schemering. 

Reeds op de Lange Tiendenweg, een gezellige winkelstraat, zie je in de verte de toren van de St Janskerk. 

Lange Tiendenweg

Op de markt zie je het fraaie Gotische stadhuis en de nog niet verlichte kerstboom. Het was heel druk en het is een geliefd object, dus een aantal foto's moeten maken tot dat het eindelijk een beetje rustig werd.

Markt

Binnenin de St Janskerk is er een kerstmarkt met heel veel kraampjes. Ik had gehoopt een foto van het orgel te kunnen maken maar door een stellage voor audiovisuele apparatuur lukte dat niet. Volgende keer keer beter. 

Kerstmarkt in St Janskerk

Zelf vind ik het straatje Achter de kerk een heel mooi stukje Gouda, je waant je in de Middeleeuwen. Hieronder de zijkant van de kerk met verlichte glas-in-loodramen. De foto is genomen vanuit een stadstuin aan de achterkant van het Museum Gouda. In het album (zie link onderaan) nog meer foto's van de stadstuin. 

Achter de kerk

Door lopend kom je bij wat vroeger het Weeshuis van Gouda was, tegenwoordig zit er een restaurant in. Ook hier een mooi binnenplaatsje waar een koor stond te zingen. Heel sfeervol. 

Vroegere weeshuis van Gouda

Na een diner bij New Tandoor weer terug naar de markt. Het was er geweldig druk. Het viel niet mee om nog behoorlijke foto's te maken. Kwam natuurlijk ook omdat het bijna donker was. En na een veel te lange ceremonie ging de boom eindelijk aan.

 

Verlichte kerstboom 

Alle foto’s heb ik met de Nikon Z5 en 28mm lens genomen, behalve de laatste foto. Die is met een iPhone 16 Pro genomen. De instellingen op de Nikon camera waren: M (handmatig), sluitertijd variërend van 1/60s tot 1/125s en diafragma variërend van f/8 - f/2.8. Naarmate het donkerder werd liep de ISO behoorlijk op (12800 binnenin de kerk en toen het buiten donker was). 

Bij het bewerken merkte ik dat de foto’s behoorlijk donker waren. Met Luminar Neo heb ik er toch mooie foto’s van gemaakt. Een zestal daarvan zijn al geaccepteerd door Dreamstime. Hier is het album met alle foto's die ik die dag in Gouda gemaakt heb.

Hoe vang je de sfeer?

Het overkomt me vaak dat ik op een leuke bijeenkomst ben of op een inspirerende plek en dat de foto’s niet goed de sfeer vangen die ik me kon herinneren. Je denkt vaak dat als alles maar op de foto staat dat je de sfeer ook goed gevangen hebt. Dus je doet een stap naar achteren, je zoomt uit, of gebruikt een groothoeklens zodat alles er op staat. Gevolg is dat je vaak een heel afstandelijke foto hebt zonder sfeer.

Kijk bijvoorbeeld naar architectuurfoto’s. Voor Dreamstime maak ik vaak foto’s van gebouwen in z’n geheel. Daar is namelijk voldoende belangstelling voor. Zie hieronder een foto van Centraal Apotheek in Leeuwarden.

 

Centraal Apotheek: het hele gebouw 

Een mooi gebouw waarvan je later misschien de contouren en de kleur geel kunt herinneren. Echter, om de sfeer van een gebouw te proeven is het beter om details van het gebouw te fotograferen. Hier een foto van de Griekse godin van de gezondheid, Hygieia, op de gevel van het gebouw.  

Hygieia van Centraal Apotheek

Nog een paar interessante details: de ingang en het torentje. 

   

Door dit soort details zul je het Jugendstil gebouw herinneren. Ze geven het gebouw karakter waarmee je de sfeer vangt. 

Bij een bijeenkomst is het net zo, het is juist leuk om te laten zien hoe iemand bijvoorbeeld geniet door close-ups te maken. Door close-ups van verschillende mensen te maken vang je de sfeer pas echt. Natuurlijk kun je er een overzichtsfoto bij doen, maar die is niet essentieel voor de sfeer.

Conclusie: kom een paar stapjes dichterbij om de sfeer te vangen. 

Wil je de sfeer op een bijeenkomst goed pakken dan moet je met een groothoeklens echt heel dichtbij gaan staan. Net als bij straatfotografie. Je kunt dan de hoofdpersoon én zijn directe omgeving fotograferen. Zelf voel ik me daar wat minder comfortabel bij. Ik werk liever met een telelens. Probeer het zelf eens en kijk waar je je comfortabel bij voelt.