Hoe zet je scheve kerktorens recht

Als ik in een stad ben, vind ik het altijd leuk om foto’s van kerken te maken, bij voorkeur met een kerktoren. Ooit zelf zo’n foto met extreem scheve gevels gemaakt?

Scheve gevels

We zien dat het witte huis, het oude stadhuis van Zutphen, en de kerktoren behoorlijk scheef staan. Echter, het deel van de kerk net links van de kerktoren staat kaarsrecht! Links daarvan helt alles over naar rechts en rechts daarvan helt alles over naar links. Wat is de reden daarvan? Ligt het (1) aan de afstand tot de gebouwen, (2) aan de groothoeklens (14mm) of (3) dat ik de camera moest kantelen om de kerktoren er nog op te krijgen.

Terug in Arnhem leek het me leuk om wat te experimenteren met de Eusebiuskerk. Vanaf de markt kan ik foto's (1) dichtbij en veraf maken. Met de lens kan ik het brandpunt van de groothoeklens kiezen, in dit geval kies ik (2) voor 14mm of 30mm. Ook kan ik de camera (3) horizontaal houden of een beetje omhoog kantelen. Dus aan de slag. Het doel is om de hele kerk op de foto te krijgen zonder dat de toren scheef staat.

Laat ik beginnen met dichtbij de kerk te gaan staan, net als in Zutphen. Daar kon ik namelijk niet verder weg staan.

Dichtbij - gekanteld - 14mm

Door te kiezen voor 14mm (grootste hoek op de lens) en de camera te kantelen lukt het om de hele kerk erop te krijgen, echter de toren staat behoorlijk scheef. 

Met de camera horizontaal én 30mm is het moeilijk om de hele kerk in beeld te hebben. Zelfs als ik op de markt ver weg sta lukt dat niet. Wel staat de kerktoren veel rechter.

Dichtbij - horizontaal - 30mm

Veraf - horizontaal - 30mm

Dus ik kies voor 14mm en ga op de markt wat verder weg te staan in de hoop de hele kerk wat rechter te krijgen. 

Halverwege - gekanteld -14mm

Je ziet dat de kerk wat rechter staat dan bij mijn eerste poging van de Eusebiuskerk, maar we zijn er nog niet. Ik loop nog iets verder weg zodat ik de camera niet hoef te kantelen.

Veraf - horizontaal - 14mm

Gelukt! De kerk staat er in z'n geheel op en bijna helemaal recht. 

Conclusie: het belangrijkste is de camera horizontaal te houden. Door verder weg te gaan staan en/of de groothoeklens (14mm ipv 30mm) te gebruiken past alles op de foto. Bij 14mm hoef je minder ver weg te gaan staan.

Let op: als je de camera horizontaal houdt dan ligt de horizon precies in het midden van de foto. Als je dat niet mooi vindt dan moet je de foto bijsnijden. In dit geval, met de golvende lijnen op de markt, ziet het er best mooi uit (leidende lijnen). 

Het is tegenwoordig ook mogelijk om bij het bewerken van de foto's de kerktoren recht te zetten. Je moet dan wel voldoende ruimte boven de kerktoren nemen, anders raak je een deel van de toren kwijt. Beter is het om bij het maken van de foto de camera zoveel mogelijk horizontaal te houden.

Mist fotograferen

Natuurverschijnselen zijn fascinerend en ze zien er elke keer anders uit. Een goede reden om ze te blijven fotograferen: mooie luchten, rood-oranje zonsondergang en warme zonsopkomst (zie onderaan). Deze keer een verhaaltje over het fotograferen van mist. 

Wat is mist eigenlijk? Het zijn kleine waterdruppeltjes die in de lucht zweven en het zicht beperken. Wat voor effect heeft mist? Het maakt de wereld kleiner en sprookjesachtig. Doordat de waterdruppels het aanwezige licht naar alle kanten reflecteert raakt de belichtingsmeter van je camera in de war. De meter denkt dat er veel licht is en de camera compenseert dat. Gevolg is dat de mist op de foto donkerder is dan in werkelijkheid. Oplossingen zijn: een beetje overbelichten bij het maken van de foto of bij het nabewerken. In het histogram kun je zien hoeveel. Ik doe meestal het laatste omdat ik bij de bewerking meteen het effect op het histogram kan zien.

Yellow Mountain

Als ik aan het fotograferen van mist denk, dan denk ik onmiddellijk aan mijn bezoek aan Yellow Mountain in China. Foto's van dit fascinerend natuurgebied zijn heel populair bij Dreamstime. ‘s Avonds werd het in het hotel best koud en vochtig omdat de mist naar binnen dreef. Jammer genoeg miste ik de zonsopkomst doordat er te veel mist was! Toch was het een unieke ervaring.

Deventer

Deze foto heb ik genomen toen ik ‘s ochtends wakker werd in het Pillows hotel aan de IJssel bij Deventer. Ik sliep op de begane grond en ging even in mijn pyjama naar buiten om foto’s te maken. Hier nog meer foto's van Deventer. 

Park Angerenstein en Velp (iPhone 18 Pro)

Afgelopen week ging het veel makkelijker. Even via de balkondeur van ons appartement naar buiten met mijn iPhone om deze prachtige foto te maken van de grondmist richting Velp. Deze grondmist, vroeg in de ochtend, ontstaat na een koude nacht met vochtige lucht. Het mooie van deze foto is het contrast tussen de koude mist en de warme zonsopkomst. Onderstaande panoramafoto, vanaf dezelfde locatie met mijn Nikon Z5, is vorig jaar geaccepteerd door Dreamstime. Zoals je ziet, was het licht van de opkomende zon minder warm.

Park Angerenstein en Velp (Nikon Z5)

Mist is een fascinerend natuurverschijnsel. Ga er op uit om mooie foto's te maken als het mistig is.

Meer albums

peter.apers.nl

Eindelijk, de St-Janskerk van binnen

Elke keer als wij in Gouda zijn, ga ik langs de St-Janskerk, een indrukwekkende, lange kerk. Van buiten heb ik vaak foto’s gemaakt, echter, van binnen bijna niet. Vaak was ik te laat en een enkele keer was er een activiteit zoals een Kerstmarkt. Het lukte me nooit om een foto van het orgel te nemen omdat verlichtingsstellages het zicht op het orgel blokkeerden. 

Deze keer, toevallig Monumentendag 2026, kreeg ik alle gelegenheid om mooie foto’s van de binnenkant van de kerk te maken en werd ik op de koop toe op een orgelconcert getrakteerd. Het Moreau-orgel is van 1736. Aan de huidige versie is door veel orgelbouwers gewerkt. 

Dwarsbalken

Vanwege de dwarsbalken valt het niet mee om er een mooie foto van te maken. Na enig heen en weer lopen op de trappen is het me uiteindelijk gelukt. 

Moreau-orgel

Vanaf de kerkbanken een mooi overzicht van het orgel, het spreekgestoelte en een kroonluchter.

Overzicht vanuit kerkbanken

Het gedeelte rondom het spreekgestoelte heeft naar beide kanten langzaam oplopende trappen. Hier een mooi beeld daarvan, net toen het orgelconcert werd aangekondigd. 

Aankondiging orgelconcert vanaf de trappen

Als je denkt dat je aan het eind van de kerk bent, begint het grote koor. Al met al een zeer lange kerk.

Het koor van St-Janskerk

De kerk staat ook bekend om zijn gebrandschilderde ramen. Moet ik nog een keer voor terugkomen om met de instellingen te experimenteren. Hier een opstelling bij de ingang.

Gebrandschilderde ramen

Nog een paar foto-technische zaken:

1. Met Luminar Neo heb ik de pilaren rechtgezet. Die stonden heel scheef omdat ik de groothoeklens schuin omhoog moest houden om bijvoorbeeld het hele orgel op de foto te krijgen. 
2. Buiten, met voldoende licht, maak ik foto’s met diafragma-voorkeur. Dat betekent dat ik het diafragma kies en dat de camera de sluitertijd en de ISO-waarde kiest. Binnen maak ik ze in handmatige modus: ik kies hat diafragma én de sluitertijd, de camera bepaalt de ISO-waarde. Omdat het donker in de kerk was, ging de ISO-waarde flink omhoog. Dat veroorzaakt ruis in de foto. Ook die ruis heb ik voor een deel kunnen onderdrukken met Luminar Neo. Voldoende om aan de eisen van Dreamstime te voldoen.

Met een voldaan gevoel ging ik verder met mijn stadswandeling langs monumenten in Gouda. Hier nog de Goudse Waag. 

De Goudse Waag

Met Claude en Komoot naar Deventer

Afgelopen zondag ging ik naar Deventer om keukengerei van het merk Dreamfarm te kopen bij de winkel Hoge Ramen. Ik was namelijk onder de indruk van hun fascinerende limoenpers en wilde meer van hun producten zien. Het leek me leuk om, daaraan gekoppeld, ook wat foto’s van deze mooie stad met leuke straatjes te maken. 

Straatjes met parapluutjes

Op internet vond ik een pagina met leuke fotolocaties. Vroeger zou het me best veel tijd en moeite gekost hebben om een route uit te stippelen. Tegenwoordig geef ik de website aan Claude met het verzoek om voor Komoot, een wandel en fiets app, een geordende lijst met waypoints te maken. Ik zag toen dat er locaties bijzaten waarin ik niet echt geïnteresseerd was of dat ze te ver weg waren. Ook heb ik Claude de winkel Hoge Ramen op de juiste plaats aan het lijstje laten toevoegen. Na een paar iteraties had ik mijn definitieve lijstje en Komoot heeft er toen een wandelroute van gemaakt. 

Wandelroute in Komoot

Naast de winkel ging de route langs de Bergkerk, het stadhuis, het Speelgoedmuseum, de Lebuinuskerk en de Broederenkerk, en nog wat mooie straatjes. 

De St Nicolaaskerk of Bergkerk ligt wat hoger op een oude rivierduin. Het geeft een wat ander beeld dan als hij gelijkvloers staat. Ik vind dit de mooiste foto van de dag.

Bergkerk op een rivierduin

Ondanks de goede voorbereiding kwam ik op de Brink erachter dat er een hele drukke markt was en dat het stadhuis verbouwd werd. Dus het stadhuis en het Speelgoedmuseum heb ik toen maar overgeslagen.

Markt op de Brink

De Lebuinuskerk kende ik al van een andere keer toen ik foto’s vanaf de overkant van de IJssel van de skyline van Deventer maakte en er een verhaaltje over schreef. 

Lebuinuskerk 

Tot mijn spijt was de Lebuinuskerk gesloten. Daarna doorgelopen naar de Broederenkerk die gelukkig wel open was. Even gerust en wat foto’s gemaakt; was ik niet zo tevreden over. 

Achterkant Lebuinuskerk

Met dank aan Claude en Komoot kwam ik weer terug bij het station. Na bewerking heb ik 7 foto's bij Dreamstime ingediend en die zijn allemaal geaccepteerd (zie de laatste foto’s van het album van Deventer). 

Inmiddels zit er heel veel ICT in fotocamera's en wordt er vaak AI gebruikt bij het voorbereiden en het bewerken van foto’s. We vinden dat tegenwoordig heel normaal. Als ik het vergelijk met de tijd dat ik studeerde dan hebben we een reuzensprong gemaakt. Echt indrukwekkend!

Mijn lijstje van Zutphen

Een tijdje geleden hebben we samen met vrienden bij Vaticano geluncht. Daarna zijn we doorgelopen naar De Pelikaan, een bekende zaak om goede koffie te kopen. Toen viel me al op dat Zutphen, een oude Hanzestad, veel mooie historische gebouwen heeft.

Uitzicht vanaf de Zaadmarkt op Dat Bolwerck

Mijn plan was om foto’s te maken van Dat Bolwerck en de St Walburgiskerk. Al lopend in die richting kreeg ik op de Zaadmarkt (voorheen Zoutmarkt) een mooi uitzicht op Dat Bolwerck, dat vroeger Het Bolwerck heette en een dwangburcht was. Nu worden er tentoonstellingen gehouden.

Dat Bolwerck met links een steegje

Toen ik er foto’s van maakte zag ik er naast een steegje naar een toren. Dat bleek de oude stadspoort Saltpoort (nu Drogenapstoren) te zijn. Deze foto is van de andere kant genomen, vanaf de Martinetsingel. Links zie je een standbeeld van Thonis van Grol, de stadsmuzikant en bewoner van de poort. Hij hield wel van een glaasje vandaar de bijnaam Drogenap (droge nap, lege drinkbeker).

Drogenapstoren en links Thonis

Op naar de Sint Walburgiskerk. De achter- en zijkant zien er best mooi uit, echter, er staan te veel auto’s. De voorkant ziet er veel beter uit.

St Walburgiskerk

Binnenin de kerk merk je hoe groot hij is. Na wat foto's gemaakt te hebben, merkte het mooie Bader-Timpe orgel op.

Orgel in St Walburgiskerk

Nog even verder door naar de Bourgonjetoren, een middeleeuwse geschuttoren. Door dominee Martinet, die er een tijdje in woonde, is er een tuinkoepel bovenop gezet. 

Bourgonjetoren met tuinkoepel

Aan het eind nog een mooie compositie van het Oude Stadhuis en de Walburgiskerk met tegenstellingen: donker en licht, hoog en laag, verschillende stijlen (classicistische voorgevel van het stadhuis en de Romano-Gotische basiliek). 

Met groothoeklens genomen, 14mm

Deze foto heb ik met een groothoeklens op 14mm genomen. Je ziet de vervorming in de schuine gevels. Normaal corrigeer ik dat in Luminar Neo door de gebouwen rechterop te zetten. Heb ik met de andere foto’s wel gedaan. Hier lukte dat niet omdat ik de foto niet op een grotere afstand kon nemen. 

Een mooi middagje Zutphen. Een oudere dame wees me op nog een paar mooie plekjes om te bezoeken. Mijn lijstje is dus niet korter geworden!

Alle foto’s in dit verhaaltje zijn door Dreamstime geaccepteerd, en nog een paar. Hier al mijn foto's van Zutphen op Dreamstime. De eerste twee zijn van 2009, de rest van 2026.

Mijn lijstje van Arnhem

Vaak loop ik zonder camera door een stad, met alleen mijn iPhone. De foto’s die ik dan maak zet ik dan op Instagram. Maar soms zie ik iets interessants, bijvoorbeeld een bijzonder perspectief, een historisch gebouw, goed genoeg om met mijn Nikon Z5 een foto voor Dreamstime van te maken. Zo heb ik van een paar steden een lijstje in mijn hoofd van potentiële Dreamstime foto’s.

Afgelopen zondag aan mijn lijstje van Arnhem gewerkt. Ik had de Stadswaag, het Stadhuis en Musis Sacrum erop staan. Had voor zondag gekozen omdat het dan zonnig zou zijn met wat bewolking. Een paar witte wolken in de lucht ziet er vaak fraaier uit dan een onbewolkte hemel.

Info van Photopills app

Via de app Photopills had ik naar de stand van de zon gekeken (dunne lijn over de markt is de zon; de andere twee zijn opkomst en ondergang). Ik wilde namelijk de Stadswaag van de marktzijde van de Eusebiuskerk nemen en niet tegen de zon in, maar wel dat de marktzijde van het gebouw door de zon beschenen zou worden. Met Photopills kun je aangeven waar je wilt fotograferen en op welk tijdstip. Dan kun je precies zien waar de zon staat. Ik had gezien dat ik er vroeg in de middag moest zijn.

Stadswaag met Markt en Turfstraat

Bij de Eusebiuskerk bleek een bankje te zijn waar ik mijn camera kon uitpakken. De horizontale foto laat mooi de omgeving van het gebouw zien, de marktzijde die door de zon beschenen wordt en de zijde aan de Turfstraat in de schaduw. De verticale foto geeft de Stadswaag geïsoleerd weer.

Stadswaag geïsoleerd

Daarna door naar het Stadhuis van Arnhem. Het is een modern gebouw met strakke lijnen. De foto met de fonteinen geeft een mooi contrast: modern gebouw met sterke lijnen, de kromming van de waterstralen en het oude, historische kerkgebouw (Walburgiskerk) op de achtergrond.

Stadhuis met fonteinen

Op de foto van de ingang van het Stadhuis zie je de krachtige verticale en diagonale lijnen van het gebouw, de geleidelijke, ronde oploop naar de ingang en de zachte, groene reflectie van de witte wolken in de ramen.

Ingang Stadhuis

Na een espresso bij Prut naar Musis Sacrum, het muziekcentrum en de schouwburg. Ook hier een mooie combinatie van een historisch gebouw (rode baksteen) met een moderne, groene aanbouw voor de grote Parkzaal. Bij de ingang zie je oud en nieuw tezamen.

Musis Sacrum: oud en nieuw

De bus naar de stad rijdt voor het historische deel langs, dus ik wist al precies van waar ik de foto wilde nemen. 

Musis Sacrum in volle glorie

Alle foto’s zijn na bewerking met Luminar Neo binnen 20 minuten geaccepteerd door Dreamstime (zie al mijn foto's van Arnhem Centrum op Dreamstime). Een vruchtbare zondag. Op naar mijn volgende lijstje.

Zonsverduistering 2026

Te laat ging ik kijken of ik nog een eclips-brilletje kon kopen. Gelukkig wist mijn vrouw, ondanks de verhuizing, precies waar we nog een brilletje hadden van de vorige eclips. 

Vroeg in de avond mijn statief (Peak Design Travel Tripod) met camera (Nikon Z5) erop op onze balustrade geplaatst. Door dubbelglas kun je namelijk geen foto’s maken. Even gekeken hoe ik een foto kon maken met het brilletje er voor. Heel amateuristisch, echter, het werkte. Moest de foto wel bijsnijden ivm licht dat langs het brilletje op de sensor viel. 

Ik had voor mijn zoomlens (Nikon Z 24-200mm) gekozen omdat ik dan de telezoom kon gebruiken. Op de afstand naar de zon maakt dat echter niet zoveel uit.

De eerste gelukte foto was om 19:30 uur, dus een kwartier nadat de overlap begonnen was. Je ziet dat de maan van rechts voor de zon langs gaat. Door het eclips-brilletje is de lucht zwart.

19:30 uur

De maximale overlap was om 20:10 uur. Zoals je ziet blijft er nog een flink stuk (ongeveer 10%) niet bedekt. Zonder brilletje nog steeds moeilijk om naar de zon te kijken. Om een volledige verduistering te hebben moet je trouwens verder naar het zuiden. Spanje was de ideale plek. Heb op Instagram veel mooie foto’s van de volledige zonsverduistering uit Spanje gezien.

20:10 uur

In hetzelfde tempo draait de maan weer verder voor de zon langs. Moet wel elke keer de camera opnieuw op de zon richten en voor de zekerheid opnieuw scherpstellen. 

De ervaring dat je overdag door de zonsverduistering veel minder licht hebt deed me denken aan een zonsverduistering uit mijn jeugd. Mbv Claude ben ik er achter gekomen dat dat 15 februari 1961 was (ik was toen 8 jaar), toen een verduistering van 91%. Dus een vergelijkbare ervaring. Recenter, op 11 augustus 1999 was er ook een grote verduistering: 94%.

Wat me opviel was dat het licht tijdens de verduistering heel koud leek. We zijn gewend dat als er minder licht is dat dat licht warmer is. Bij laagstaande zon (opkomst en ondergang) legt het licht een langere weg af door de atmosfeer, waardoor het blauwe licht er uitgefilterd wordt (dus warmer). Bij de zonsverduistering overdag geldt dat niet, vandaar dat het licht kouder overkomt. Is niet te zien op de foto’s door de automatische witbalans (AWB) van de camera.

20:35 uur

De volgende serieuze verduisteringen zijn in 2050 (80%) en 2081 (90%). Waarschijnlijk maak ik dat niet meer mee. Toch zou ik me de volgende keer beter voorbereiden:

• Mijn macrolens (105mm) heeft iets beter glas, is voor dit type foto geschikter. Hij is ook lichtgevoeliger. 
• Een vervanging vinden voor het amateuristische brilletje dat de lens niet helemaal afdekt. Nu moesten drie personen en de camera hetzelfde brilletje delen. Misschien bestaat er een eclips-filter.
• Elke 5 minuten een foto nemen. Dat geeft een beter inzicht in het verloop van de zonsverduistering. 
• Doordat allerlei zaken automatisch worden ingesteld zie je tussen foto's kleurverschillen. Volgende keer alles handmatig doen. 

Al met al een leuke ervaring waarvan ik de resultaten graag deel. Hier een album met geselecteerde foto’s op mijn NAS. 

Zoals elke avond ging de zon onder met een warme gloed. 

Zonsondergang 20:56 uur

Met dank aan Claude voor het uitzoeken van allerlei gegevens en het bevestigen van mijn natuurkundige ideeën.