Posts tonen met het label ISO. Alle posts tonen
Posts tonen met het label ISO. Alle posts tonen

20 februari 2026

Flitser op je camera, of juist niet

Om het ons gemakkelijk te maken als er niet genoeg licht is, hebben kleine camera’s, bijvoorbeeld je smartphone, een ingebouwde flitser. Heel handig. Je hoeft niks extra’s mee te nemen en als er te weinig licht is, staat je flitser al meteen klaar. Het gaat meestal om flitsers met een laag richtgetal (meestal 12 of minder, dus niet zo krachtig). Het richtgetal is gelijk aan afstand * diafragma bij ISO 100. Met een richtgetal van 12 en een diafragma van f/8 kom je niet verder dan 1,5 meter. Met een hogere ISO-waarde kun je de afstand wel vergroten. Mijn eigen camera stelt, als ik ga flitsen, al vanzelf een veilige waarde van ISO 400 in.

Camera’s die geen ingebouwde flitser hebben hebben een hotshoe waarop je een flitser kunt plaatsen. Hier kun je zelf voor een flitser met een hoger richtgetal kiezen. Met mijn Nikon D800 had ik verschillende flitsers, SB-800 (richtgetal 38) en SB-910 (34/48). Beide zeer krachtige flitsers (worden trouwens niet meer gemaakt), die ik ook voor modelfotografie gebruikte. Bij mijn overstap naar de Nikon Z5 heb ik die ingeruild omdat ik ze niet meer nodig had. Ook mijn studiolichten en -apparatuur heb ik toen weggegeven.

Direct flitsen

Direct flitsen met een flitser op je camera heeft als nadeel dat het alle schaduw uit bijvoorbeeld een gezicht haalt (paparazzi-stijl). Waardoor het platter lijkt. De diepte verdwijnt uit de foto. De meest voor de hand liggende oplossing is indirect flitsen via het plafond of een muur. Het heeft het bijkomende voordeel dat de lichtbron veel groter wordt (een heel plafond) en daardoor wordt het licht veel minder hard. Ik laat de flitskop iets naar achteren wijzen omdat je vaak de camera wat schuin naar beneden houdt. Dan wijst de flitskop precies naar het plafond.

Indirect flitsen

Andere oplossing is —als er geen plafond of muur in de buurt zijn— de flitser van de camera te halen en bijvoorbeeld met je linkerhand wat hoger in de lucht te houden. Het lijkt dan net alsof er vanaf links boven zonlicht op het gezicht valt (Rembrandt belichting). Dat brengt wat schaduw in het gezicht en ziet er dan veel natuurlijker uit. Misschien moet je een diffuser op de flitskop zetten, want het is toch weer direct flitsen, alleen vanuit een andere richting. Zelf houd ik mijn arm voor mijn borst langs zodat ik mijn camera er op kan leggen. De flits komt dan van rechts en minder hoog. Ook gebruik ik een diffuser.

Diffuser om licht te spreiden

Om een externe flitser aan te kunnen sturen moet je wel een transmitter op de camera zetten en een receiver onder de flitser. De systemen zijn tegenwoordig zo slim dat het qua instellingen geen verschil uit maakt of de flitser op je camera zit of extern is.

   

Zelf heb ik sinds kort de Godox iT32 & X5. Het is een eenvoudige, kleine krachtpatser (richtgetal 18) die naadloos overgaat van flitser op je camera, iT32 en X5 samen (links), naar een externe flitser iT32 met de X5 als transmitter op je camera (rechts). Slim bedacht, slechts de X5 is dus afhankelijk van het merk van de camera. Auto ISO werkt nog niet goed. Echter bij vaste ISO op bijv 400 werkt het perfect.

Externe flitser en transmitter op camera

Bij elkaar wegen de iT32&X5 slechts 88gram, inclusief de ingebouwde batterijen! Mijn andere flitser, de SB-500, weegt 270gram, inclusief de losse batterijen. Grotere flitsers zijn natuurlijk nog zwaarder. De iT32&X5 is, gezien het kleine formaat, ideaal om in je jaszak mee te nemen. Een echte aanrader.  

19 december 2025

Kaarslicht in Gouda

Door toeval waren we een paar dagen in Gouda tijdens de kerstviering Gouda bij Kaarslicht. Het is een lichtfeest waarmee in 1956 is begonnen. Vanuit de zusterstad in Noorwegen komt er een grote kerstboom die tijdens een ceremonie ontstoken wordt. Net als veel steden is ook Gouda vlak voor Kerstmis feestelijk versierd met lampjes. Speciaal voor Gouda is dat alle winkels ook kaarslicht hebben. 

Omdat ik niet met een zware lens door de drukte wilde lopen, had ik voor mijn 28mm lens gekozen. Het voordeel is dat deze lens licht, qua gewicht, is en ook heel lichtgevoelig (f/2.8); reuze handig tijdens schemering. 

Reeds op de Lange Tiendenweg, een gezellige winkelstraat, zie je in de verte de toren van de St Janskerk. 

Lange Tiendenweg

Op de markt zie je het fraaie Gotische stadhuis en de nog niet verlichte kerstboom. Het was heel druk en het is een geliefd object, dus een aantal foto's moeten maken tot dat het eindelijk een beetje rustig werd.

Markt

Binnenin de St Janskerk is er een kerstmarkt met heel veel kraampjes. Ik had gehoopt een foto van het orgel te kunnen maken maar door een stellage voor audiovisuele apparatuur lukte dat niet. Volgende keer keer beter. 

Kerstmarkt in St Janskerk

Zelf vind ik het straatje Achter de kerk een heel mooi stukje Gouda, je waant je in de Middeleeuwen. Hieronder de zijkant van de kerk met verlichte glas-in-loodramen. De foto is genomen vanuit een stadstuin aan de achterkant van het Museum Gouda. In het album (zie link onderaan) nog meer foto's van de stadstuin. 

Achter de kerk

Door lopend kom je bij wat vroeger het Weeshuis van Gouda was, tegenwoordig zit er een restaurant in. Ook hier een mooi binnenplaatsje waar een koor stond te zingen. Heel sfeervol. 

Vroegere weeshuis van Gouda

Na een diner bij New Tandoor weer terug naar de markt. Het was er geweldig druk. Het viel niet mee om nog behoorlijke foto's te maken. Kwam natuurlijk ook omdat het bijna donker was. En na een veel te lange ceremonie ging de boom eindelijk aan.

 
Verlichte kerstboom 

Alle foto’s heb ik met de Nikon Z5 en 28mm lens genomen, behalve de laatste foto. Die is met een iPhone 16 Pro genomen. De instellingen op de Nikon camera waren: M (handmatig), sluitertijd variërend van 1/60s tot 1/125s en diafragma variërend van f/8 - f/2.8. Naarmate het donkerder werd liep de ISO behoorlijk op (12800 binnenin de kerk en toen het buiten donker was). 

Bij het bewerken merkte ik dat de foto’s behoorlijk donker waren. Met Luminar Neo heb ik er toch mooie foto’s van gemaakt. Een zestal daarvan zijn al geaccepteerd door Dreamstime. Hier is het album met alle foto's die ik die dag in Gouda gemaakt heb.


15 juni 2024

Boek over Insectenfotografie

Via een vriend kreeg ik de aankondiging van een nieuw boek over het fotograferen van insecten doorgestuurd. Tot mijn verrassing bleek het van een oud-collega te zijn: My Journey into Insect Photography door Mark Overmars. Per hoofdstuk beschrijft hij een aspect van het fotograferen van insecten: waar kun je de insecten vinden, welke camera en lens, hoe de foto’s te bewerken etc. Het fotograferen van insecten heeft veel parallellen met macrofotografie van bloemen, maar is ook moeilijker omdat ze klein zijn en bewegen. Zijn “reis” was voor mij in veel opzichten heel herkenbaar. Veel dingen wist ik wel, al heeft hij zaken veel beter uitgezocht en inzichtelijker gemaakt. Het is een plezier om zijn boek te lezen. Ik raad het jullie aan.

Diafragmavoorkeur, 105mm, f/20, 1/125sec, ISO 2500

Door zijn inspirerende kijk op het fotograferen van insecten ben ik gaan kijken naar de foto’s van insecten die ik vóór mijn hersenbloeding had gemaakt. Met mijn nieuwe camera ben ik er om verschillende redenen nog niet aan toe gekomen. Dat was toen met een Nikon D800 met de 105mm macrolens van Nikon en geen flitser. Door dit verhaaltje heen staan wat foto’s met informatie over de camera-instellingen.

Diafragmavoorkeur, 300mm, f/14, 1/320sec, ISO 1000

Nog even los van het vinden van insecten zijn er best wat uitdagingen. Eigenlijk gaat het om het vinden van de juiste compromis. Idealiter wil je het insect beeldvullend en volledig scherp fotograferen. Beeldvullend betekent bij een 1:1 vergroting van de macrolens dat je er dicht op moet zitten. Om in dat geval nog wat scherptediepte te hebben moet je je lens bijna helemaal dichtdraaien. Gevolg is dat je in de bosjes in het donker zit (of een heel hoge ISO-waarde hebt).

Diafragmavoorkeur, 105mm, f/6.3, 1/125sec, ISO 400

Hoe lossen we dat op? Allereerst door wat afstand te nemen, daarmee krijg je gratis wat meer scherptediepte. Een ander voordeel is dat je het insect niet stoort. Door ook een flitser te gebruiken krijg je bij diafragma f/13 (suggestie van Mark) voldoende licht en wordt de beweging van het insect bevroren. Bij f/13 voor een 105mm lens op een afstand van 75cm heb je een scherptediepte van 3,4cm (berekend met app genaamd Simple DoF). Als dat niet genoeg is kun je de foto vanaf 1m nemen dan heb je een scherptediepte van 6,3cm. Je moet wel rekening houden met het feit dat 1/3 deel van de scherptediepte voor het scherpstelpunt ligt en 2/3 deel er achter. 

Diafragmavoorkeur, 105mm, f/10, 1/125sec, ISO 1000

Door meer afstand te nemen staat het insect kleiner op de foto. Door te croppen (een klein stuk van de foto te kiezen en de rest weg te gooien) krijg je het insect weer beeldvullend. Met het huidig aantal megapixels is dat best te doen. De Nikon D800 heeft 36,3 megapixels.

Handmatig, 105mm, f/9, 1/1000sec, ISO 5000

Reflecterend om mijn foto’s. Alle foto’s zijn met de hand genomen met mijn macrolens (op één na). Allemaail heb ik gecropped en dat is met 36,3 megapixels geen probleem. Autofocus werkt heel goed (eerlijkheidshalve laat ik alleen de foto’s zien die gelukt zijn). Foto’s met de kop naar de camera zijn het interessantst. Bij vliegende insecten moet je een heel korte sluitertijd gebruiken. Tot slot, een wat hogere ISO-waarde is voor een internet-foto geen probleem. 

Geïnspireerd door Mark ga ik nu experimenteren met mijn nieuwe Nikon Z5 met dezelfde 105mm macrolens van Nikon en een ringflitser van Nissin. Een mooi onderwerp voor een komend verhaaltje.

18 mei 2024

Sevilla, voorheen Shbiya

Op onze tocht door Andalusië zijn we ook een paar dagen in Sevilla geweest. Sevilla had in de Moorse periode de Arabische naam Ishbiliya gekregen, wat later Shbiya werd. Net als in Cordoba en Granada vind je hier de Islamitische invloeden terug in de kunst. Op ons lijstje stonden Alcázar, de kathedraal en Plaza de España.

Alcázar is het Koninklijk Paleis van Sevilla. Het is in Mudéjar stijl gebouwd, een bouwstijl gebruikt door de christenen met nog sterke invloeden van de Moorse cultuur. Ook hier kom je ogen tekort. Als je de muur- en plafondtekeningen goed bekijkt zie je dat alles tot in de kleinste details is uitgewerkt. Fascinerend.

Plafond in Alcázar

De patio is een van de hoogtepunten van het paleis. De begane grond is in Moorse stijl gebouwd en de eerste verdieping is er in Italiaans-renaissance stijl later bovenop gebouwd.

Patio, Moorse en Italiaans-renaissance stijl

Als je daar bent moet je ook de tuinen met de indrukwekkende palmbomen bezoeken. Het is een genot om daar rond te lopen.

Tuinen van Alcázar

De Kathedraal van Sevilla behoort tot de drie grootste kerken van Europa. Er zijn te veel mooie plekken te fotograferen. Hieronde het hoofdaltaar. Omdat het redelijk donker is in de kerk loopt de ISO-waarde behoorlijk op (6400 is het maximum op mijn Nikon D800, met Luminar Neo ziet er nu best goed uit).

Hoofdaltaar van de kathedraal

Naast de kathedraal staat natuurlijk de imposante Giralda, met bovenop een bronzen beeld dat het Geloof voorstelt en dat net als een windvaan met de wind meedraait. 

De Giralda (windvaan).

Plaza de España is aangelegd ter ere van de wereldtentoonstelling in 1929. Het bekendste plein van Sevilla heeft de vorm van van een halve maan. Op de achtergrond gebouwen en daarvoor een kanaal met bruggen. Het is een zeer fotogeniek plein. 

Plaza de España

Fraaie bruggen op Plaza de España

Bijna elke avond worden er wel uitvoeringen gehouden op het plein. Ook een mooie gelegenheid om wat nachtfoto’s met een statief te maken. Er stond een rij om deze foto te maken.

Hoektoren op Plaza de España

Voor meer foto’s van Sevilla nodig ik jullie uit om naar het fotoalbum van Sevilla te kijken. Alle foto’s zijn verkrijgbaar bij Dreamstime. Met zo’n reis neem ik maar één lens mee, ik heb dan ook dankbaar gebruik gemaakt van een zoomlens: Nikon AF-S 28-300mm.


02 december 2023

Fotoreportage van orgelconcert

De Stichting Orgelconcerten Hengelo organiseert concerten rondom de orgels in Hengelo, m.n. in de Lambertusbasiliek en de Kristalkerk. Via vrienden ben ik een paar keer naar een orgelconcert in de Lambertus geweest. Ondanks dat ik niet zo muzikaal ben geniet ik er enorm van.

Een orgel in een kerk geeft zo’n kerk een ziel. Als ik naar een kerk ga kijk ik altijd naar twee dingen: het altaar en het orgel. Soms krijg ik de indruk dat de kerk rondom het orgel gebouwd is. Mijn promotor reisde de hele wereld af om orgels te bezichtigen en, als dat mocht, te bespelen. Toen ik zijn promovendus was begreep ik zijn enthousiasme niet zo goed, nu begin ik het te begrijpen. Het luisteren naar klassieke orgelmuziek roept bij mij nostalgische gevoelens op.

Orgel Kristalkerk in Hengelo

Deze keer gingen we naar het orgel- en pianoconcert van Susanna Veerman en Wim Does in de Kristalkerk, te Hengelo. Ik ging er wat eerder naar toe omdat mij gevraagd was foto’s te maken. Enorm genoten van het concert! 

Tegelijkertijd was het maken van foto’s nog best een uitdaging voor mij. De ruimte lijkt licht maar is het niet echt.  Ik had mijn Nikon Z 24-200mm meegenomen, die geeft grote flexibiliteit zonder lenzen te hoeven wisselen. Hij is niet heel lichtgevoelig: f/4.0-6.3: f/4.0 bij het groothoek-deel van de lens en f/6.3 bij het telelens-deel. Lichtgevoelige lenzen hebben vaak meer glas en zijn daardoor een stuk zwaarder, en duurder. Ik heb bewust gekozen voor flexibiliteit en licht gewicht.

Toen ik een paar testfoto’s maakte merkte ik al meteen dat ik het voor de hand liggende diafragma van f/8 niet kon gebruiken. De camera zat al op de langste sluitertijd zonder statief (1/60sec) en de ISO liep al behoorlijk op. De combinatie van de minder lichtgevoelige lens en de wat minder goed verlichte ruimte geeft wat uitdagingen. Het is goed om, voor verder te lezen, weer even de kennis van de relatie tussen diafragma, sluitertijd en ISO wat op te frissen. 

24mm, f/5.6, 1/60sec, ISO 10000

Bij het uitzoomen (groothoeklens) heeft deze zoomlens een maximaal diafragma van f/4.0 zodat er voldoende licht is om de ISO relatief laag te houden. Ook heeft een groothoeklens meer scherptediepte dan een telelens. Toch moest ik bij onderstaande foto, waarop de twee musici ver uit elkaar zitten,  een diafragma van  f/6.3 gebruiken om beiden in focus te hebben. Daardoor loopt de ISO wat op. Echter een ISO van 5600 is niet veel in vergelijking met de maximale ISO van 102400 (al heb je dan wel last van ruis).

39mm, f/6.3, 1/60sec, ISO 5600

Bij het inzoomen (telelens) wordt het maximale diafragma verkleind naar f/6.3. Gezien het beperkte licht in de ruimte betekent dat de ISO omhoog gaat omdat de sluitertijd al op 1/60sec staat. Toen ze quatre-mains op het orgel speelden zoomde ik in op hun bovenlichaam en probeerde hun beider gezichten scherp te krijgen. Omdat je bij een orgel alleen van de zijkant kunt fotograferen heb je een grote scherptediepte nodig om de afstand tussen hun gezichten te overbruggen. Bij het verkleinen van het diafragma liep ik tegen een door mijzelf ingestelde maximale ISO aan (12800) en verhoogde de camera de sluitertijd. Dat werkte dus niet, dus ik moest genoegen nemen met diafragma f/6.3 en een sluitertijd van 1/50sec. En nog kun je zien dat zijn gezicht iets minder scherp is dan die van haar. Misschien had ik de foto van een grotere afstand moeten nemen in combinatie met een hogere ISO.

105mm, f/6.3, 1/50sec, ISO 12800

Zoals ik al zei, ik heb enorm van het orgel- en pianoconcert genoten al moet ik eerlijkheidshalve zeggen dat het fotograferen mij een beetje afleiden van de muziek. Na een glaasje fris met vrienden ging ik met een voldaan gevoel met mijn scootmobiel naar huis. De volgende ochtend snel de foto’s bewerkt. Ondanks de wat hogere ISO-waarden zagen de foto’s er goed uit. In verband met de spotjes en de verlichting bij het orgel heb ik de hoge lichten er uitgehaald. Ook de kleding was te donker, dus heb ik die lichter gemaakt. Tot slot, de foto iets scherper gemaakt voor de plaatsing op internet. Al met al een heel goed gevoel overgehouden aan deze fotoreportage.

Hier een selectie van de foto's die ik gemaakt heb.

Een paar foto’s staan nu op de website van de Stichting Orgelconcerten Hengelo  

PS Ik heb mijn Nikon Z5 nog niet zo lang. Tijdens de fotoreportage werd ik door wat meldingen van de camera verrast. Heb dus nog wat huiswerk te doen!

Zie ook peter.apers.nl

14 oktober 2023

Wat is het voordeel als ik zelf mijn camera instel?

In de post over de belichtingsdriehoek heb ik de samenhang van diafragma, sluitertijd en ISO-waarde besproken en nu is de vraag “wat kun je er mee?”.

Tijd-voorkeur

In de AUTO-stand laten we de instellingen volledig over aan de camera. Waarom willen we wat meer controle hebben? De camera weet bijvoorbeeld niet dat we een snel bewegend insect willen fotograferen. Bij de AUTO-stand is de kans groot dat we alleen maar een wazige vlek op de foto zien. Door de camera op Tijd-voorkeur (S, T of Tv) te zetten kunnen we zelf de sluitertijd bepalen, zeg 1/1000ste van een seconde. Afhankelijk hoe snel het insect beweegt of hoe dichtbij hij is moet je de sluitertijd aanpassen om het insect te “bevriezen”. Om dus bij de verkorting van de sluitertijd dezelfde belichting te krijgen kiest mijn camera (Nikon Z5) ervoor om het diafragma te vergroten. 

105mm, f/8, 1/640s, ISO 1250

Let op: de camera gaat bij het aanpassen niet verder dan het grootste diafragma, daarna wordt de ISO-waarde verhoogd. Omgekeerd, als je de sluitertijd verlengt dan wordt het diafragma verkleind, maar nooit lager dan de kleinste diafragma. Dan stopt de camera met compenseren. 

Diafragma-voorkeur

We kunnen er ook voor kiezen om met Diafragma-voorkeur (A of Av) te werken. We hebben dan controle over de scherptediepte, oftewel, welk gebied voor en achter het focuspunt scherp is. Bij landschapsfoto’s wil je dat gebied wat groter hebben en bij macrofoto’s juist klein. Als fotograaf bepaal je dat zelf. In dit geval past de camera de sluitertijd aan. Ik heb er voor gekozen dat mijn camera niet langer dan 1/60ste van een seconde kiest. Dan wordt het namelijk moeilijker om foto’s uit de hand te schieten. In dat geval wordt de ISO-waarde verhoogd.

105mm, f/5, 1/60s, ISO 250


Handmatig

Dan zijn er nog de M en P stand. Daarmee kun je alle drie (diafragma, sluitertijd en ISO) aanpassen. Dat geeft je bijvoorbeeld ook nog de mogelijkheid om onder of over te belichten

Zelf werk ik bijna altijd met Diafragma-voorkeur. Ik raad je aan daar ook eens mee te experimenteren. Speel eens wat met scherptediepte, met al dan niet bevriezen van beweging of met een beetje onder- of overbelichten. En het mooiste is als het bijdraagt aan je compositie. Dat geeft veel plezier. 

23 september 2023

Belichtingsdriehoek uitleggen met communicerende vaten

Veel beginnende fotografen worden afgeschrikt door de ingewikkelde instellingen van hun camera. Gevolg is dat de camera altijd op AUTO staat en dat er veel mooie foto’s gemist worden. Jammer! Maar daar is wat aan te doen.

De belichting van de beeldsensor wordt door drie zaken bepaald: 

  • Diafragma (de hoeveelheid licht dat door de lens op de beeldsensor valt)
  • Sluitertijd (hoe lang de beeldsensor belicht wordt)
  • ISO-waarde (de gevoeligheid van de beeldsensor voor licht)

Deze drie hangen nauw met elkaar samen. Die samenhang wordt vaak als driehoek getekend: de belichtingsdriehoek. Ondanks dat ik de samenhang goed begrijp, vind ik de uitleg met de driehoek niet voor de hand liggen. Hieronder mijn uitleg gebaseerd op communicerende vaten.

Wat je ziet zijn drie vaten gevuld met water die met elkaar verbonden zijn d.m.v. een buis. Een vat staat voor Diafragma, een ander voor Sluitertijd en de laatste voor ISO. Aan de bovenkant van elk vat zit een zuigertje dat je op en neer kunt bewegen. Als je een zuiger naar beneden drukt dan gaan de zuigers in de andere twee vaten omhoog. Omgekeerd, als je een zuiger omhoog trekt dan dalen de zuigers in de andere twee vaten. De vraag is wat het betekent als je een zuiger omhoog of omlaag beweegt (zie tekening).



  • Bij het vat Diafragma betekent omhoog een groter diafragma (meer licht doorlaten) en omlaag een kleiner diafragma.
  • Bij het vat Sluitertijd betekent omlaag een kortere sluitertijd en omhoog een langere sluitertijd. 
  • Bij het vat ISO-waarde betekent omlaag een lagere ISO-waarde en omhoog een grotere.
Nu een paar voorbeelden. Als je de lens meer opent (een groter diafragma) — de diafragma-zuiger omhoog trekt — dan gaan de sluitertijd-zuiger en de ISO-zuiger omlaag. Oftewel, een kortere sluitertijd en lagere ISO-waarde. 

Een ander voorbeeld: als je voor een kortere sluitertijd kiest (Sluitertijd-zuiger omlaag), dan gaan de Diafragma-zuiger en de ISO-zuiger omhoog.

Je kunt natuurlijk ook twee zuigers instellen en dan volgt de derde van zelf.  Bijvoorbeeld, Diafragma-zuiger omlaag (kleiner diafragma) en Sluitertijd-zuiger ook omlaag (kortere sluitertijd) dan gaat de ISO-zuiger van zelf omhoog (hogere ISO-waarde). 

Let op! Je vraagt je je misschien af wat dit met belichting te maken heeft. De hoeveelheid water in de opstelling is gelijk aan de hoeveelheid licht dat op de beeldsensor valt. Je kunt zelf kiezen hoeveel water je er in doet. De communicerende vaten zorgen er voor dat de hoeveelheid licht altijd hetzelfde blijft ongeacht de stand van de zuigers! Je kunt precies hetzelfde doen met meer of minder water, om andere combinaties van Diafragma, Sluitertijd en ISO-waarde te bekijken. Als je er te veel water in doet dan heb je overbelichting en bij te weinig water onderbelichting.

De opstelling is nog realistischer te maken door niet toe te staan dat de Sluitertijd-zuiger langere sluitertijd dan 1/60s accepteert door daar een blokkade voor de zuiger te plaatsen. Hetzelfde kun je doen voor de ISO-zuiger niet onder de 100 kan komen.

Het voordeel van de communicerende vaten uitleg van belichting is dat de samenhang tussen diafragma, sluitertijd en ISO-waarde tastbaar is.

In een volgende blog over “Wat is het voordeel van zelf mijn camera instellen” leg ik wat wat de consequenties zijn van het aanpassen van diafragma, sluitertijd en ISO-waarde.