27 maart 2026

Flitsen bij zonnig weer

Meestal gebruik je een flitser als er niet genoeg licht is. Andere redenen om een flitser te gebruiken zijn: om beweging te fixeren of om het contrast tussen licht en donker beter onder controle te hebben. Over het laatste gaat dit verhaaltje. 

Bij felle zon is het verschil tussen belichting van objecten in de zon of in de schaduw heel groot. Gevolg is dat op een foto objecten in de schaduw nauwelijks zichtbaar zijn en dat schaduwen bijna zwart lijken. Bij het fotograferen in Peru op grote hoogte en een staalblauwe hemel had ik daar last van (zie dit verhaaltje). In Nederland gebeurt dat natuurlijk ook bij een onbewolkte hemel (komt minder voor). Tijdens het bewerken van de foto’s kun je daar wel wat aan doen door de Hoge Lichten wat dempen en de Diepe Schaduwen wat op te krikken. Het nadeel is dat de foto daardoor wat vlakker wordt. Een flitser kan de oplossing bieden voor objecten in de schaduw.

Bij felle zon zijn schaduwen heel donker

Het idee is als volgt. De felle zon is zo dominant dat de camera de belichting van de sensor sterk verminderd (bij diafragma-voorkeur gebeurt dat door een kortere sluitertijd te kiezen). Gevolg is dat de schaduwen nog donkerder worden. Het licht van de zon noemen we omgevingslicht. Het licht van de flitser noemen we flitslicht. De uitdaging is het omgevingslicht en het flitslicht op een mooie manier te mengen. Dit doen we door het diafragma en de sluitertijd te veranderen. 

Om te begrijpen hoe we dat moeten doen, moeten we de eigenschappen van het omgevings- en flitslicht begrijpen. Het omgevingslicht is er continu en het flitslicht is er maar heel even. Door de sluitertijd te veranderen, veranderen we niks aan de hoeveelheid licht van de flitser op de sensor omdat de flits extreem kort is. Wel aan de hoeveelheid licht van de omgeving op de sensor. Door het diafragma aan te passen bepalen we hoeveel omgevings- én flitslicht samen op de sensor valt. 

Dus, door de sluitertijd te verhogen geven we voorkeur aan het omgevingslicht. Door de lens open te zetten (lager diafragma-getal) geven we voorkeur aan het flitslicht. Kort gezegd, met de sluitertijd regel je het omgevingslicht en met het diafragma het flitslicht

De richting van het licht, omgeving of flits, is ook belangrijk  

   

Links met flitser op de camera, rechts met externe flitser rechts van de camera (ongeveer zelfde richting als de zon, echter veel lager en zodanig dat een groter deel van het gezicht belicht wordt). Links is wel goed belicht, echter, de structuur van het gezicht is verloren gegaan. Rechts zie je meer diepte in het gezicht.

Het is nu aan de fotograaf om te bepalen wat een mooie mengeling is van de twee lichten. Experimenteer er eens mee en zie hoeveel controle je over het licht hebt. 

Als je meer wilt weten over flitsen lees dan ook dit verhaaltje.

De foto's zijn van het gezicht van een beeld van het Duivelshuis in Arnhem.

Duivelshuis in Arnhem 


20 maart 2026

Leidende lijnen

Als je naar een foto kijkt, dwarrelen je ogen over de foto op zoek naar “wat is het onderwerp van deze foto”. Bij snapshots is er vaak onvoldoende nagedacht over de compositie en blijven de ogen maar zoeken. Lijnen in een foto helpen je ogen bij deze zoektocht. Ze leiden de ogen naar het onderwerp. Vandaar dat ze leidende lijnen (leading lines) genoemd worden.

Hieronder een foto van de Big Ben in Londen. De railing van de Westminster Bridge leidt je ogen naar een groep toeristen aan de voet van de Big Ben. Het onderwerp is dan ook de Big Ben als toeristische trekpleister. 

Railing van Westminster Bridge

Een ander voorbeeld. Op de markt van Arnhem lopen er golvende lijnen. Ik heb me laten vertellen dat ze verwijzen naar het kunstwerk De Blauwe Golven bij de Nelson Mandelabrug aan de noordzijde van de brug. Op de markt zijn ze bedoeld om te wijzen naar het Provinciehuis van Gelderland. Ik gebruik ze echter precies andersom, ik gebruik ze om naar de De Eusebius te wijzen. 

Golvende lijnen naar De Eusebius 

Leidende lijnen zijn niet altijd even zichtbaar. Soms moet je net een iets andere positie innemen om de lijnen hun leidende rol te laten spelen. 

Treden als leidende lijnen

Hier heb ik de treden van de trap naar het Provinciehuis van Gelderland gebruikt om naar de Sabelspoort te wijzen en naar de nog niet zichtbare wereld er achter. 

In dit verhaaltje heb ik slechts de initiële rol van de leidende lijnen behandeld. In een goede compositie help je de ogen daarna verder met het doel meer van de foto te verkennen en niet naar buiten de foto getrokken te worden. In dit verhaaltje heb ik eerder uitgelegd hoe mijn ogen over onderstaande foto gaan. Ik heb toen niet verteld dat de oevers van de Stadsgracht ook een leidende lijnen zijn. 

Sasserpoort in Zwolle

Kijk de volgende keer bij het maken van een foto of je een leidende lijn kunt vinden én kijk ook of er geen in het oog springende objecten aan de rand zitten. Die laatste trekken je ogen naar buiten de foto. Veel succes met dit advies. 

13 maart 2026

Vergeet-mij-nietjes

Pasgeleden kreeg ik een bericht van Werk aan de Muur. Ik bied daar foto’s aan die klanten op bijvoorbeeld canvas kunnen laten afdrukken. Ze bieden een totaal pakket aan om mooie foto’s of zelfs kunst bij jou thuis aan de muur te hangen. Je kunt uit heel veel materialen kiezen: canvas, ArtFrame, acrylglas, aluminium of zelfs behang. Het is een Nederlands bedrijf met een internet platform in verschillende talen. Breed toegankelijk dus.

Ik kreeg bericht dat mijn foto Vergeet-mij-nietjes gekozen was om opgenomen te worden in de Unlit collectie. Unlit is een 3D-visualisatietool dat gebruikt wordt door interieurstylisten, ontwerpers en woonwinkels om snel kamers te visualiseren voor hun klanten. Toen wij een jaar geleden meubels kochten voor ons appartement werd door de verkoper ook dit soort software gebruikt. Onderstaande macrofoto van Vergeet-mij-nietjes is een neutrale wanddecoratie die een kamer aankleedt zonder dat hij afleidt van de meubels. 

Nikon D800 en Nikon 105mm macrolens

Ik verwacht niet dat er hierdoor ineens veel van mijn foto’s via Werk aan de Muur verkocht gaan worden. Toch ervaar ik het als een eer. 

Heel populair bij mijn winkel bij Werk aan de Muur is de Dom in Utrecht. Wordt regelmatig gekocht op canvas maar ook een keer heel groot op aluminium. 


Domtoren Utrecht

Een foto die, ook door Europese klanten van Werk aan de Muur, met enige regelmaat gekocht wordt, is Machu Picchu, Peru. Een foto die me best veel geduld gekost heeft. Het is daar gewoon erg druk en veel mensen op de foto leidt af.

Machu Picchu, Peru

Kun je je voorstellen dat je onderstaande foto als behang hebt. Het moet een indrukwekkend weids gevoel geven.

De Pier bij Scheveningen

Werk aan de Muur is een geweldig platform dat amateur-fotografen zoals ik in contact brengt met een breed publiek dat op zoek is naar een wanddecoratie die past in hun interieur. 




06 maart 2026

Digitalisering roept herinneringen op

In mijn eerdere digitaliseringsverhaaltje had ik het over mijn winterklus. Nu het bijna lente is, ben ik eindelijk begonnen aan het digitaliseren van de schoenendoos, van de zwart-wit foto's van mijn ouders en mijn jeugd.

Ik ben in Amstelveen geboren in een hoekhuis van een rijtje dat speciaal gebouwd was voor een direct na de Tweede Wereldoorlog snelgroeiende KLM.

Jeugdherinneringen 

Met de Nikon 105mm macrolens maak ik foto’s van de oude zwart-wit foto’s. Ik zet mijn camera op de Peak Design statief naar beneden gericht en leg de foto’s op de juiste plek op de grond. Ik stel één keer scherp en daarna druk ik elke keer af voor een andere foto. Ik let niet echt op de uitlijning. Op de computer snij ik de foto’s later netjes uit. Voorop staat het vastleggen van jeugdherinneringen en minder de kwaliteit van de digitale foto's.

Digitaliseren met camera op statief

Op mijn NAS draait Synology Photos die een beetje aan gezichtsherkenning doet. Met de hand help ik de gezichtsherkenning en voeg wat labels voor bijvoorbeeld locatie toe. Met een speciaal account op mijn NAS geef ik familieleden toegang tot deze foto’s. 

Mijn grootouders van moederszijde woonden in een huis in Bergen op Zoom waarvan ik me de plattegrond nog goed kan herinneren. Voordeur aan de linkerzijde van het huis gaf toegang tot een lange gang met aan het eind een deur naar de tuin. Vóór de nette kamer met een luid tikkende klok die de rust verstoorde, in het midden het alkoof en achter de eetkamer die doorliep naar een wat smallere, maar best grote keuken. Boven waren de slaapkamers. Gek dat ik me dat nog zo goed herinner. Het is bijna 70 jaar geleden dat ik daar binnen ben geweest.

Grootouders in nette kamer

Toen ik het met mijn zus over oude foto’s had, liet ze me een foto van de vroeg overleden moeder van mijn vader zien, samen met zijn vader. Ik had haar nooit ontmoet en nooit een foto van haar gezien. Ze is toen mijn vader nog heel jong was overleden.

Oma en Opa Apers

Ik merk dat –met het digitaliseren van foto’s van mijn jeugd– het allerlei herinneringen en emoties oproept. Ga ik nog een keer over schrijven.