Het nieuwe leven van oude kerken

Een tijd geleden zag ik een foto van een boekhandel in een kerk in Zwolle. Dat fascineerde mij. Dus een dagje naar Zwolle met mijn camera en een groothoeklens. 

Op weg naar boekhandel Van der Velde liep ik even de Grote Kerk (Academiehuis) in het centrum van Zwolle binnen. Deze imposante kerk trekt me telkens weer. Op deze zomerse dag rond lunchtijd waren de terrasjes bomvol. Door de relatief kleine ingang kom je in een oase van rust. Het eerste wat mij opvalt is welke invloed zo’n hoog plafond en zo’n gigantische ruimte op je heeft. Het is een waar genoegen om daar te zijn. 

Academiehuis

Meteen een foto gemaakt van de grote preekstoel en het enorme orgel met daarnaast de “kleine” vleugel! Het geeft een goed gevoel van de dimensies van deze kerk

Broerenkerk

Op naar de Broerenkerk. De boekhandel Van der Velde zit in deze gerestaureerde kerk. Een heel andere uitstraling. Fascinerend om te zien dat de plafondschilderingen en het orgel intact zijn en dat tegelijkertijd de sfeer heel modern is. Het verassende is dat er halverwege de hoogte van de kerk, links en rechts “balustrades” met veel boekenkasten langs de wand. Vanaf de rechter-balustrade heb ik foto’s gemaakt die een goede indruk geven van de ruimte, zowel richting het orgel als het altaar (tegenwoordig de locatie van de brasserie). 

   

Thuisgekomen aan de slag om de foto’s te bewerken met Luminar Neo. Naast de reguliere bewerkingen (verschillende aspecten van belichting, uitsnijding, ruisonderdrukking) heb ik de keus om iets te doen met de vervorming van de groothoeklens. 

  

Hier een foto voor en na de bewerking. Door de groothoeklens lopen de pilaren niet meer evenwijdig. Ze staan scheef en lijken elkaar - buiten beeld - te kruisen. Het is leuk om links zowel de grond als het plafond in één blik te zien (mn in kerken met de mooie plafondversieringen is dit interessant). Rechts heb ik de pilaren wat rechter gezet. Het geeft een wat normaler, rustiger beeld, het nadeel is dat je een deel van het plafond kwijt raakt. Voor beide is wat te zeggen. 

Trouwens, bij het maken van de foto’s kun je al wat rekening houden met wat je met de foto’s gaat doen. Door het brandpunt van de lens te verkleinen én de camera naar boven te wijzen krijg je extreme vervorming. Als je dat niet wilt houd in eerste instantie horizontaal en als je nog minder vervorming wilt hebben verhoog het brandpunt. 

Uit de vele foto’s die ik in beide kerken gemaakt heb, heb ik er negen bij Dreamstime ingediend; allemaal geaccepteerd. Ik heb ze in mijn Dreamstime mapje over Zwolle gezet. 

Na het bezoek aan deze oude kerken vroeg ik me af wat volgende generaties, over een paar eeuwen, zullen vinden van onze tastbare erfenis. 

Martinikerk in Doesburg

In 2021 bezocht ik de Hanzesteden Kampen en Deventer en plaatste foto’s op Instagram. Iemand suggereerde toen om ook Doesburg te bezoeken. Dus dat deed ik. Nu in 2026 ben ik weer terug in Doesburg. Ik wist al dat het fotograferen van de Martinikerk niet makkelijk was. Aan de voorkant van de kerk staan de huizen best dicht bij waardoor het bijna onmogelijk is om zonder extreme vervorming de kerktoren te fotograferen. Alleen op de kruising van de Markt en de Kerkstraat heb je voldoende afstand tot de toren om hem zonder vervorming te fotograferen. Dat is dan wel de achterkant van de kerk. 

Martinikerk van de achterkant

Het centrum van Doesburg heeft mooie straatjes met veel oude huizen. Al moest ik wel mijn best doen om geen auto's op de foto's te krijgen. Met deze is het net gelukt. Achter het rechter bosje en aan de linkerkant stonden twee auto's. Zonder de auto's heeft de Kosterstraat een veel natuurlijkere uitstraling.

Kosterstraat

Ik heb verder wat rond de kerk gelopen om te kijken of ik nog wat foto’s kon maken van de kerk en de kerktoren. Op zich wel leuke foto's maar onvoldoende speciaal. 

Kerktoren vanuit steegje

Deze is genomen vanuit de Roggestraat op de hoek van een steegje richting Markt. De schaduw aan de onderkant is te dominant en die gevel van het huis voegt niks toe.

Zijgevel

Deze zijgevel van de kerk is wel mooi maar de deuren vormen niet een hoogtepunt van de compositie en als je de steunmuren als herhaling ziet en dus richting geeft aan je ogen, dan wijst het naar niks bijzonders. 

Kerktoren

Deze is wel leuk al zou het beter zijn als je iets meer van de toren zou kunnen zien, echter, ik kon niet verder van de kerk afstaan ivm de huizen rondom de kerk. 

Hier een foto die geaccepteerd is door Dreamstime. De kerktoren steekt prominent uit boven de huizen. Dit was een van de weinige plaatsen zonder auto’s. Nadeel is wel dat je tegen de schaduwzijde van de huizen en de kerk aankijkt.

Kerktoren vanuit Koepoortstraat

Toen ik moe was, rustte ik even op een bank in een parkje naast de kerk. Daar heb ik deze foto gemaakt. Het mooie van deze foto is dat de zon op de gevel van de kerk staat en de details goed zichtbaar zijn. Ik heb de kerk wat hoger genomen zodat de vele auto’s buiten beeld zijn gebleven.

Martinikerk vanaf Kosterstraat

Helaas was de kerk en het zilvermuseum gesloten. Volgende keer beter. 

Genieten van maken en delen van foto’s (nu op een veilige NAS):
peter.apers.nl

Arnhems Buiten - Electricity Campus

Arnhems Buiten is het voormalige KEMA-terrein. Er staan een aantal iconische rijksmonumenten in het heuvelachtig en bosrijk park. De architectuur van die gebouwen trok me aan om er wat foto’s van te maken. Tegenwoordig heet het Electricity Campus. Toen ik het terrein opliep realiseerde ik me dat ik er al eens geweest was ivm een gesprek over ICT en de energietransitie. Ik ben toen niet verder gekomen dan het eerste, moderne gebouw. Deze keer was het doel om de rijksmonumenten die verder op stonden te fotograferen.

Ik liep meteen door naar het in mijn ogen meest iconische gebouw, B30, het voormalig KEMA voorlichtingsgebouw waar voorlichting en onderwijs aan huisvrouwen gegeven werd. 

KEMA Voorlichtingsgebouw

Vandaar ben ik doorgelopen naar een ander iconisch gebouw, De Zoeten Laboratorium. Hier werden experimenten uitgevoerd met hoogspanning. Het is momenteel gesloten en ook voor de ingang vonden graafwerkzaamheden plaats, waardoor ik niet veel mogelijkheden had om foto’s te maken. Volgende keer beter. 

De Zoeten Laboratorium

De geschiedenis van het park gaat ver terug. In 1392 werd op het landgoed Mariëndaal een klooster gesticht. De kloosterlingen hielden zich bezig met landbouw en wetenschap. Veel later, na de sloop van het klooster, kwam er een boerderij die later een landgoed en een buitenplaats (vandaar de naam Arnhems Buiten!) werd. Door de spoorverbindingen naar het westen en later naar Nijmegen werd de verbinding met het landgoed Mariëndaal doorgesneden. 

Trein richting Nijmegen

In 1927 werd de KEMA opgericht en werd Arnhems Buiten een locatie voor grootschalige hoogspanning experimenten. De Zoeten Laboratorium gaf KEMA een internationale status. 

Nu heeft het park een campus-uitstraling met veel plekken om ideeën uit te wisselen. Ook een fraai gelegen restaurant draagt bij aan deze uitstraling. 

Restaurant Kookplaats

Als je Arnhem bezoekt en je houdt van de naoorlogse architectuur dan moet je deze campus zeker bezoeken. In het album Arnhem staat het album met de 8 foto's van Arnhem Buiten geaccepteerd door Dreamstime.

Een rondje rondom de kerk

In Gouda staat de Sint Janskerk, een gotische kruiskerk. Qua hoogte van de toren is het geen indrukwekkende kerk. Er is ook geen groot plein voor de kerk waardoor vanaf de voorkant van de kerk de kerktoren eigenlijk niet te fotograferen is. Echter, het is wel de langste kerk die ik in Nederland ken: 123m. Ik wil al een tijd foto’s binnen in de kerk maken, echter, telkens lukt dat niet: kerstmarkt, festiviteit of gesloten. Hopelijk de volgende keer dat ik in Gouda ben. 

Ik heb toen besloten om een rondje rondom de kerk te maken. Vanuit de Lange Tiendenweg sloegen we rechts de Achter de Kerk in. Het was even wachten want er liepen best veel mensen door die straat en er wilde iemand op precies dezelfde plek ook een foto maken.

Omdat de zijmuur van de noorderzijbeuk een te groot deel van de foto beslaat, heb ik op dezelfde plek een verticale foto gemaakt. Kijk naar de plattegrond, onder het kopje Gebouw, om te zie dat de kerk in het midden veel breder is.

De voordeur, waarop stond dat de kerk gesloten was, heb ik overgeslagen. 

Hier zie je dat bij de zuiderzijbeuk de kerk veel breder is (net als bij de noorderzijbeuk aan de andere kant van de kerk). Voor de steunmuur, die kennelijk nodig was, was nauwelijks ruimte gezien de dichte bebouwing direct om de kerk. Daarom maar een poortje gemaakt in die steunmuur. 

Vanuit de binnenplaats van het Museum Gouda een mooi uitzicht op de kerktoren.

Van daaruit ook een mooi uitzicht op de zijkant van het koor, het achterste gedeelte van de kerk. 

En tenslotte het koor in volle glorie, de indrukwekkende achterkant van de kerk.

Het geeft een aardig beeld van de grootte van de kerk. Ook hier zie je links de verbreding door de zuiderzijbeuk. 

Veel foto's zijn gemaakt in het groothoekbereik van de zoomlens. Dat levert vaak vervormingen op, zoals scheve muren die in werkelijkheid netjes rechtop staan. Met de huidige fotobewerkingssoftware, zoals Luminar Neo, kun je gebouwen weer rechtop zetten. Met het maken van de foto's moet je daarvoor wel extra ruimte om het gebouw heen meefotograferen omdat die bij het bewerken verloren gaat. 

Alle foto's zijn geaccepteerd door Dreamstime. Een vruchtbaar rondje rondom de kerk.

Eerste Z5-foto verkocht

Na mijn hersenbloeding heb ik mijn Nikon D800 en de Nikon AF-S 28-300mm lens ingeruild voor de systeemcamera Nikon Z5 en de Nikon Z 24-200mm. Beide camera’s zijn full frame, echter, de Z5 met de lens is een stuk lichter omdat het geen spiegelsysteem meer heeft. De afgelopen tweeëneenhalf jaar heb ik er, met veel plezier, de nodige foto’s meegemaakt, zowel in Peru als in Nederland. Ook al veel foto’s geaccepteerd door Dreamstime.

Nu pas werd er een Z5-foto bij Dreamstime verkocht. Voor mij betekent dat drie dingen: dat voor mij de Z5 een waardige vervanging van de D800 is, dat het bewerken met Luminar Neo mij goed bevalt en dat ik nog steeds goede foto’s maak. Toch moest ik even wachten voordat er een koper kwam. Hoop dat er snel meer volgen.

Waterstaatskerk en
Gemeentehuis in Hengelo 

Het verhaal achter de foto gaat terug naar Hengelo, waar we vroeger woonden. Het is de vroegere Waterstaatskerk, tegenwoordig een onderdeel van de Hengelose muziekschool. Ik liet me inspireren door een soortgelijke foto die met een groothoeklens genomen was. De zoomlens die ik hier gebruikte ging maar tot 24mm. Echter, het lukte me toch om het torentje van de Waterstaatskerk en de toren van het Gemeentehuis goed in beeld te krijgen. Ook zorgden de takken van de bomen en de witte wolkjes er voor dat alles met elkaar verbonden was. Ben er best trots op. 

Door de jaren heen heb ik redelijk wat foto’s van Hengelo gemaakt en bij Dreamstime ingediend. Hier een overzicht met een paar mooie foto’s van Tuindorp en de Stork-geschiedenis, van het vernieuwde centrum en van ‘t Lansink die in het boek Enemy Under Our Roof verschenen zijn.

Trek je niks aan van de waarschuwingen van je browser over de veiligheid van mijn NAS. 

Kaarslicht in Gouda

Door toeval waren we een paar dagen in Gouda tijdens de kerstviering Gouda bij Kaarslicht. Het is een lichtfeest waarmee in 1956 is begonnen. Vanuit de zusterstad in Noorwegen komt er een grote kerstboom die tijdens een ceremonie ontstoken wordt. Net als veel steden is ook Gouda vlak voor Kerstmis feestelijk versierd met lampjes. Speciaal voor Gouda is dat alle winkels ook kaarslicht hebben. 

Omdat ik niet met een zware lens door de drukte wilde lopen, had ik voor mijn 28mm lens gekozen. Het voordeel is dat deze lens licht, qua gewicht, is en ook heel lichtgevoelig (f/2.8); reuze handig tijdens schemering. 

Reeds op de Lange Tiendenweg, een gezellige winkelstraat, zie je in de verte de toren van de St Janskerk. 

Lange Tiendenweg

Op de markt zie je het fraaie Gotische stadhuis en de nog niet verlichte kerstboom. Het was heel druk en het is een geliefd object, dus een aantal foto's moeten maken tot dat het eindelijk een beetje rustig werd.

Markt

Binnenin de St Janskerk is er een kerstmarkt met heel veel kraampjes. Ik had gehoopt een foto van het orgel te kunnen maken maar door een stellage voor audiovisuele apparatuur lukte dat niet. Volgende keer keer beter. 

Kerstmarkt in St Janskerk

Zelf vind ik het straatje Achter de kerk een heel mooi stukje Gouda, je waant je in de Middeleeuwen. Hieronder de zijkant van de kerk met verlichte glas-in-loodramen. De foto is genomen vanuit een stadstuin aan de achterkant van het Museum Gouda. In het album (zie link onderaan) nog meer foto's van de stadstuin. 

Achter de kerk

Door lopend kom je bij wat vroeger het Weeshuis van Gouda was, tegenwoordig zit er een restaurant in. Ook hier een mooi binnenplaatsje waar een koor stond te zingen. Heel sfeervol. 

Vroegere weeshuis van Gouda

Na een diner bij New Tandoor weer terug naar de markt. Het was er geweldig druk. Het viel niet mee om nog behoorlijke foto's te maken. Kwam natuurlijk ook omdat het bijna donker was. En na een veel te lange ceremonie ging de boom eindelijk aan.

 

Verlichte kerstboom 

Alle foto’s heb ik met de Nikon Z5 en 28mm lens genomen, behalve de laatste foto. Die is met een iPhone 16 Pro genomen. De instellingen op de Nikon camera waren: M (handmatig), sluitertijd variërend van 1/60s tot 1/125s en diafragma variërend van f/8 - f/2.8. Naarmate het donkerder werd liep de ISO behoorlijk op (12800 binnenin de kerk en toen het buiten donker was). 

Bij het bewerken merkte ik dat de foto’s behoorlijk donker waren. Met Luminar Neo heb ik er toch mooie foto’s van gemaakt. Een zestal daarvan zijn al geaccepteerd door Dreamstime. Hier is het album met alle foto's die ik die dag in Gouda gemaakt heb.

Hoe vang je de sfeer?

Het overkomt me vaak dat ik op een leuke bijeenkomst ben of op een inspirerende plek en dat de foto’s niet goed de sfeer vangen die ik me kon herinneren. Je denkt vaak dat als alles maar op de foto staat dat je de sfeer ook goed gevangen hebt. Dus je doet een stap naar achteren, je zoomt uit, of gebruikt een groothoeklens zodat alles er op staat. Gevolg is dat je vaak een heel afstandelijke foto hebt zonder sfeer.

Kijk bijvoorbeeld naar architectuurfoto’s. Voor Dreamstime maak ik vaak foto’s van gebouwen in z’n geheel. Daar is namelijk voldoende belangstelling voor. Zie hieronder een foto van Centraal Apotheek in Leeuwarden.

 

Centraal Apotheek: het hele gebouw 

Een mooi gebouw waarvan je later misschien de contouren en de kleur geel kunt herinneren. Echter, om de sfeer van een gebouw te proeven is het beter om details van het gebouw te fotograferen. Hier een foto van de Griekse godin van de gezondheid, Hygieia, op de gevel van het gebouw.  

Hygieia van Centraal Apotheek

Nog een paar interessante details: de ingang en het torentje. 

   

Door dit soort details zul je het Jugendstil gebouw herinneren. Ze geven het gebouw karakter waarmee je de sfeer vangt. 

Bij een bijeenkomst is het net zo, het is juist leuk om te laten zien hoe iemand bijvoorbeeld geniet door close-ups te maken. Door close-ups van verschillende mensen te maken vang je de sfeer pas echt. Natuurlijk kun je er een overzichtsfoto bij doen, maar die is niet essentieel voor de sfeer.

Conclusie: kom een paar stapjes dichterbij om de sfeer te vangen. 

Wil je de sfeer op een bijeenkomst goed pakken dan moet je met een groothoeklens echt heel dichtbij gaan staan. Net als bij straatfotografie. Je kunt dan de hoofdpersoon én zijn directe omgeving fotograferen. Zelf voel ik me daar wat minder comfortabel bij. Ik werk liever met een telelens. Probeer het zelf eens en kijk waar je je comfortabel bij voelt. 

Liwwadden aan de Middelzee

Leeuwarden heet in het Stadsfries Liwwadden of Ljouwert in het Fries. Waar de naam vandaan komt is niet helemaal duidelijk. Warden schijnt te verwijzen naar terpen waarop Leeuwarden is gevestigd en Leeuw kan naar de leeuw in het stadswapen verwijzen. Het is ook mogelijk dat het een verbastering van lee is en verwijst naar de laagten tussen de terpen. Vroeger lag het aan de Middelzee en in de Romeinse tijd woonden er al mensen op de plek van de Oldehove.

Oldehove, scheve kerktoren

Leeuwarden heeft een compacte stadskern met veel oude gebouwen met mooie geveltjes. Het gebied rondom de gracht die door de binnenstad loopt, heet de Nieuwestad, met aan de gracht de Waag, waar in het verleden koopwaren gewogen werden.

Waag in de Nieuwestad

Tijdens de stadswandeling krijg je meteen een prachtig uitzicht op de Sint Bonifatiuskerk met een mooie reflectie in de Voorstreek. Veel bruggen zijn van het pijptype, een halfronde, lage brug, veelal gemetseld.

St Bonifatiuskerk

De Bonifatiuskerk van dichterbij fotograferen is een echte uitdaging. Er staan veel auto’s omheen en om de kerktoren van de voorkant te nemen moet je in een smal steegje lopen. 

   

Links de foto die ik in het steegje genomen heb en rechts de foto die, na bewerking met Luminar Neo, door Dreamstime is geaccepteerd. 

Na wat verder doorlopen kwamen we uit bij de Jacobijnerkerk. De voorkant is niet zo indrukwekkend, echter, de achterkant is wat fotogenieker. 

   

Na wat regenbuien, een overheerlijke lunch bij Jack and Jacky’s, en een bezoek aan het Keramiekmuseum (volgende week meer hierover), kwamen we weer uit bij de gracht in Nieuwestad. 

Nieuwestad

Leeuwarden is echt de moeite waard om te bezoeken. Een aanrader!

Ter informatie: we overnachtten bij Post Plaza Hotel met een uitstekend ontbijt bij Post Plaza Grand Café, het oude postkantoor van Leeuwarden!

Post Plaza Grand Café

Hier een album van alle foto's van Leeuwarden die door Dreamstime zijn geaccepteerd. Let speciaal op het extroverte gebouw van Centraal Apotheek. 

Alle albums!

Academiegebouw Utrecht

Afgelopen jaar ben ik tweemaal in het Academiegebouw geweest, een keer voor een promotie van een familielid en een keer voor het afscheid van een oud-promovendus. Het is altijd een waar genoegen om in het gebouw rond te lopen. 

Academiegebouw Utrecht

Het Academiegebouw ligt aan het Domplein met de Domtoren en Domkerk. Veel mensen lopen er langs zonder te weten dat het het hoofdgebouw van de Universiteit Utrecht is. Daar vinden onder andere de promoties, oraties en afscheidscolleges plaats. 

De promoties vinden meestal plaats in de senaatszaal waar de rijke academische historie van de universiteit is te zien in de vorm van portretten van rectores. 

Senaatszaal in Academiegebouw 

Voor oraties en afscheidscolleges wordt de Aula gebruikt. Een kerkachtige zaal. Het was vroeger de kapittelzaal in een bijgebouw van de Domkerk.

Aula in Academiegebouw 

Een keer ben ik in het Academiegebouw geweest omdat mij gevraagd was om te solliciteren. Heb er goede herinneringen aan en vind ik niet erg dat ik het niet geworden ben. 

Tijdens de receptie en het diner bij het afscheid heb ik veel bekenden gezien en veel herinneringen opgehaald. Ook zag ik dat een nieuwe generatie het van ons heeft overgenomen. Wetenschap staat niet stil!

Uitzicht vanuit Academiegebouw 

Gewijd aan de Muzen

In 1847 werd Musis Sacrum (gewijd aan de Muzen) gebouwd voor een internationaal zangfestijn. We komen bijna wekelijks langs dit monumentale concertgebouw. Afgelopen zondag hebben we met Open Monumentendag Arnhem een rondleiding door het gebouw gehad. 

Musis, concertgebouw in Arnhem

JANS’ Restaurant, dat op de voorgrond te zien is, was vroeger een onderdeel van Musis. Je kon, na een hapje, binnendoor van het restaurant naar de concertzaal lopen. Nu is het gescheiden. Het concertgebouw heeft tegenwoordig twee grote zalen: Muzenzaal en Parkzaal. De Muzenzaal is de oudste zaal die de luxe en weelderigheid van toen goed laat zien.

Muzenzaal

Na een bezoek aan de kleedkamers en buffetten voor zangers, zangeressen en muzikanten kwamen we bij de Parkzaal, de nieuwe zaal. De zaal schijnt akoestisch heel goed te zijn en relatief makkelijk aangepast te kunnen worden om het geluid aan te passen. Het fraaie aan de zaal is dat de achterwand van glas is waardoor je uitkijkt op Park Lauwersgracht. 

Parkzaal met glazen achterwand

Nog een paar leuke dingen om te weten. Alle stoelen kunnen eruit en als ze later op een willekeurige plek terug worden gezet krijgen ze elektronisch het stoelnummer dat bij die plek hoort. Ook komt het tapbier bij alle buffetten voor bezoekers vanuit een centraal biervat. 

Elektronisch stoelnummer

De glazen achterwand kan geopend worden voor openlucht concerten. De groene, keramische gevelbekleding en de glazen wanden laten de Parkzaal helemaal opgaan in het Park Lauwersgracht. 

Keramische gevelbekleding 

De rondleiding heeft ons nog trotser gemaakt op de culturele ambities van Arnhem.