Mosterd uit Doesburg

Van de week zag ik een leuk videootje op Instagram met tips over Doesburg: koffie drinken bij Granos, lunchen in de serre bij La Fleur en het mosterdmuseum bezoeken. Leek me leuk om Doesburg weer te bezoeken. Het is met de bus 30-40 minuten vanaf Arnhem. 

De Doesburgsche Mosterd- en Azijnfabriek en het mosterdmuseum liggen aan de Boekholtstraat in het mooie centrum van Doesburg. Het is een heel kleinschalig museum waar met een videootje uitgelegd wordt hoe mosterd gemaakt wordt. 

Daarna loop je langs gereedschappen, maalstenen en vaten die vroeger gebruikt werden. Kort met de eigenaar gesproken. Ook hij had het videootje op Instagram gezien. Leuk! Bijna al het mosterdzaad komt uit Canada, ook van de Franse mosterd. Mosterd wordt gemaakt door het zaad in azijn te leggen en daarna te malen. 

De ambachtelijk gemaakte mosterd wordt ook geleverd aan de grote supermarkten in Nederland. Zelf heb ik twee kleine potjes, scherp en zacht, meegenomen om te proeven. 

Mosterdpotten

Vanwege de mosterdfabriek worden de Doesburgers ook wel “mosterdpotten” genoemd. Ik weet trouwens niet of dit positief bedoeld is.

Heb nog wat rondgewandeld door het oude, mooie centrum van Doesburg. Als je een keer in de buurt bent best de moeite waard om deze Hanzestad aan de IJssel te bezoeken. Volgende keer iets over de Martinikerk in Doesburg. 

De foto’s binnen, waar het behoorlijk donker was met hier en daar een felle, witte TL-buis, maakte ik in M-stand met diafragma f/9 en sluitertijd 1/250s (om bewegingsonscherpte te voorkomen). Gevolg is dat de foto’s wat donker zijn en de ISO-waarde tot het maximum opliep. Heb met nabewerking, oa ruisonderdrukking, geprobeerd de foto’s nog een beetje te redden. Maar gedeeltelijk gelukt. 

Een rondje rondom de kerk

In Gouda staat de Sint Janskerk, een gotische kruiskerk. Qua hoogte van de toren is het geen indrukwekkende kerk. Er is ook geen groot plein voor de kerk waardoor vanaf de voorkant van de kerk de kerktoren eigenlijk niet te fotograferen is. Echter, het is wel de langste kerk die ik in Nederland ken: 123m. Ik wil al een tijd foto’s binnen in de kerk maken, echter, telkens lukt dat niet: kerstmarkt, festiviteit of gesloten. Hopelijk de volgende keer dat ik in Gouda ben. 

Ik heb toen besloten om een rondje rondom de kerk te maken. Vanuit de Lange Tiendenweg sloegen we rechts de Achter de Kerk in. Het was even wachten want er liepen best veel mensen door die straat en er wilde iemand op precies dezelfde plek ook een foto maken.

Omdat de zijmuur van de noorderzijbeuk een te groot deel van de foto beslaat, heb ik op dezelfde plek een verticale foto gemaakt. Kijk naar de plattegrond, onder het kopje Gebouw, om te zie dat de kerk in het midden veel breder is.

De voordeur, waarop stond dat de kerk gesloten was, heb ik overgeslagen. 

Hier zie je dat bij de zuiderzijbeuk de kerk veel breder is (net als bij de noorderzijbeuk aan de andere kant van de kerk). Voor de steunmuur, die kennelijk nodig was, was nauwelijks ruimte gezien de dichte bebouwing direct om de kerk. Daarom maar een poortje gemaakt in die steunmuur. 

Vanuit de binnenplaats van het Museum Gouda een mooi uitzicht op de kerktoren.

Van daaruit ook een mooi uitzicht op de zijkant van het koor, het achterste gedeelte van de kerk. 

En tenslotte het koor in volle glorie, de indrukwekkende achterkant van de kerk.

Het geeft een aardig beeld van de grootte van de kerk. Ook hier zie je links de verbreding door de zuiderzijbeuk. 

Veel foto's zijn gemaakt in het groothoekbereik van de zoomlens. Dat levert vaak vervormingen op, zoals scheve muren die in werkelijkheid netjes rechtop staan. Met de huidige fotobewerkingssoftware, zoals Luminar Neo, kun je gebouwen weer rechtop zetten. Met het maken van de foto's moet je daarvoor wel extra ruimte om het gebouw heen meefotograferen omdat die bij het bewerken verloren gaat. 

Alle foto's zijn geaccepteerd door Dreamstime. Een vruchtbaar rondje rondom de kerk.

Een brug te ver

In 1944 trokken uit verschillende richtingen Engelse, Amerikanen, Polen op om Europa te bevrijden. De gecoördineerde activiteiten heten Operation Marketgarden. Rondom Oosterbeek en Arnhem is er toen zwaar gevochten. Hier een goed overzicht van alle activiteiten rondom Arnhem.

John Frost Brug, links het noorden
(vanuit De Eusebiuskerk)

Een belangrijk gevecht vond in september 1944 plaats bij het noordelijke bruggenhoofd van wat nu de John Frost Brug heet. De geallieerden olv John Frost kwamen na een dropping uit het noorden bij de brug over de Rijn, de Duitsers verdedigde de brug vanuit het zuiden. De geallieerden uit Normandië hadden behoorlijke vertraging opgelopen en kwamen te laat om de brug vanuit het zuiden in te nemen. Het geleden verlies staat bekend onder de naam “Een brug te ver”. Hierover gaat ook de film A Bridge Too Far.

Ter nagedachtenis van deze afschuwelijke oorlog en de gevechten rondom Arnhem is er het Airborne Museum in Oosterbeek met als dependance het Airborne Museum at the Bridge. Het laatste is een klein museum met een animatie van de gevechten in september 1944 in de regio en met een mooi uitzicht op de John Frost Brug.

John Frost Brug
(vanuit Airborne Museum at the Bridge)

Buiten heb ik nog een foto met mijn Nikon Z5 gemaakt die inmiddels door Dreamstime geaccepteerd is.

John Frost Brug in kleur

Wat mezelf opvalt aan de foto is dat je ogen eigenlijk naar de lucht met zijn woeste strepen en het water van de Rijn getrokken worden en minder naar de iele brug. Om die reden heb ik de foto naar zwart-wit geconverteerd. Ook heb ik wat woeste strepen uit de lucht gehaald en heel licht een vignet aangebracht. Hierdoor worden je ogen beter bij de brug gehouden. Ook deze foto is door Dreamstime geaccepteerd. Laat me weten welke foto je het mooist vindt. 

John Frost Brug in zwart-wit

Chinese keizerin en gebroken porselein

In het Keramiekmuseum in Leeuwarden hebben ze regelmatig speciale tentoonstellingen. Een keer reisde ik af naar Leeuwarden om een tentoonstelling van de enige Chinese keizerin, Wu Zetian, te bekijken. Na een forse wandeling van het hotel naar het museum bleek dat ik iets te vroeg was. 

Keramiekmuseum 

Wu Zetian werd in 624 als dochter van een koopman geboren. Op haar dertiende werd ze concubine van de toenmalige keizer. In 683 werd ze na wat machtswisselingen keizerin van China. De eerste en tot dusver enige vrouwelijke keizer. Het was de moeite waard om de tentoonstelling te bezoeken. 

Wu Zetian tentoonstelling 

Deze tentoonstelling doet mij denken aan ons bezoek aan de Verboden Stad in Beijing. Een van de Chinese promovenda die ons begeleidde vertelde dat concubines in een tapijt werden gerold om naar de keizer gebracht te worden. 

De tweede keer gingen we samen naar de UNBROKEN tentoonstelling van Bouke de Vries. 

UNBROKEN tentoonstelling 

Het is fascinerend te zien wat hij doet met gebroken porselein. Bij het bergen van oude koopvaardijschepen gaat de aandacht van handelaren altijd uit naar vazen die nog heel zijn. De aandacht van Bouke gaat echter uit naar de scherven waar hij de mooiste kunstwerken van maakt. Soms in glazen vazen. 

De foto hieronder laat je, in een donkere kamer met wit porselein op een gedekte, zwarte tafel, voelen wat oorlog met ons doet. Heel passend in deze tijd. 

War and Pieces

Ondanks dat Leeuwarden niet om de hoek is, houd ik tegenwoordig de speciale tentoonstellingen van het Keramiekmuseum in de gaten. Altijd de moeite waard om te bekijken.

De Eusebiuskerk

Tijdens Operatie Market Garden stond De Eusebiuskerk, of Grote Kerk, middenin de vuurlinie. Er bleef weinig over van de kerk zeker toen in de winter van 1944-1945 de toren tijdens een forse storm op het schip viel. Van 1947-1964 werd de kerk opnieuw gebouwd. De huidige kerk staat symbool voor de wederopbouw na de WO II en is een belangrijke landmark van Arnhem.

De Eusebiuskerk vanaf Turfstraat

Het kerkgebouw met een indrukwekkend interieur is tegenwoordig een multifunctioneel centrum: geschiedenis, uitkijktoren, orgelconcert etc.

Interieur van De Eusebiuskerk

Geschiedenis

In de kelder vind je er de fundamenten van de eerdere, kleinere St Maartenskerk en de grafkelders van De Eusebiuskerk en, op de begane grond, in diezelfde hoek staat er een audio-visuele tentoonstelling over de Graaf van Gelre.

 

Uitkijktoren

Met een panoramalift kun je naar verschillende verdiepingen in de kerktoren. Vandaar heb je uitzicht over de stad en de Nederrijn. En kijkend naar het zuidoosten zie je natuurlijk de John Frostbrug. De naam verwijst naar de Britse legerofficier die met zijn troepen het noordelijk bruggenhoofd verdedigde in afwachting van de geallieerden uit het zuiden. Die mislukking staat bekend als “A Bridge Too Far”. De link verwijst naar de film hierover. Moet je echt gezien hebben.

John Frostbrug over de Nederrijn

Over uitzicht gesproken, de toren heeft twee glazen balkons. Voor iemand met hoogtevrees, zoals ik, is het een echte uitdaging. Ondanks de mooie uitzichten was ik meer bezig met overleven. Een van de balkons zit net boven de klok (zie eerste foto).

Orgel

Bij de restauratie na WO II werd het orgel vervangen door een Strümphlerorgel uit 1795. Tijdens een wolkbreuk in 2021 liep het orgel waterschade op. Na een jarenlange restauratie zal in september dit jaar tijdens de Open Monumentendag (thema Erfgoed en Architectuur) het indrukwekkende orgel weer in gebruik genomen worden. De foto is begin september een paar weken voor monumentendag genomen.

Gerestaureerde Strümphlerorgel

Vanuit het Park Sonsbeek zie je hoe de toren van de Eusebiuskerk boven het centrum van Arnhem uitsteekt.

De Eusebiuskerk vanuit Park Sonsbeek

Huis Zypendaal omringd door sijpelend water

Arnhem heeft mooie, grote parken. Park Sonsbeek, Park Zypendaal (of Zijpendaal, uitspraak siependaal) en Gulden Bodem tezamen zijn de grootste. Veel groen en veel vijvers en beekjes. En door het hoogteverschil ook wat watervalletjes. De naam Zypendaal is afkomstig van het woord “sijpelen”. Het water sijpelt daar vanuit een paar bronnen. 

Plattegrond Park Sonsbeek en Park Zypendaal 

Op de plattegrond zie je dat het water uit de bronnen via een aantal vijvers (Spiegelvijver, Grote Vijver en Fonteinvijver) uiteindelijk de St Jansbeek vormt. Later schrijf ik een verhaaltje over Arnhemse beken. 

In de meeste Arnhemse parken, die vroeger landgoederen waren, staan mooie, grote huizen uit de 18de en 19de eeuw. Het geeft de parken allure.

Huis Zypendaal 

In Park Zypendaal staat het Huis Zypendaal dat tussen 1762 en 1764 door de Arnhemse regentenfamilie Brantsen werd gebouwd. Vijf generaties van de familie verbleven er tot 1926. Nu is het een museum, dat we recentelijk bezocht hebben. Op zondag viel het niet mee om een parkeerplaats te vinden. Moesten stevig doorlopen om het tijdslot van onze entreebewijzen te halen.

Huis Zypendaal omringd door een vijver

Het landhuis wordt omringd door een vijver gevoed door het sijpelende water uit de bronnen. Tegenover de ingang werd er in 1867 een tuin met een koetshuis en een orangerie aangelegd. 

Orangerie

Koetshuis

Kom nog een keer terug om met mijn camera foto’s te maken (deze foto’s zijn met mijn iPhone gemaakt). Het is genieten van zoveel historie in onze directe omgeving. 

Klooster Santa Catalina van Arequipa

In 1580 werd het klooster Santa Catalina van Arequipa opgericht. Het is een nonnenklooster dat pas in 1970 gedeeltelijk toegankelijk werd voor het publiek. Een deel is nog steeds gesloten en bewoond. Het klooster is indrukwekkend groot en heeft alles wat je nodig hebt. 

De vorige keer dat ik het klooster bezocht was in 1982. Het is leuk om de foto's van 1982 (digitale kopie van een dia) en 2025 met elkaar te vergelijken. Het gaat hier om schalen waarin vroeger de was gedaan werd.

1982

1982

   

2025, 29mm, f/8, 1/100s, ISO 100

Los van de kwaliteit van de camera en de lens zie je dat ik op bijna precies dezelfde plek de foto genomen heb. Ook zie je dat ik deze keer de foto horizontaal genomen heb, niet wetend waar ik ruim 40 jaar geleden voor gekozen had. Het groothoekbereik van de zoomlens heeft daar natuurlijk bij geholpen (het verticale bereik van de horizontale foto is groter dan het verticale bereik van de verticale foto!).

Het klooster wordt zeer goed onderhouden. Trouwens, in heel Peru is men zich heel welbewust van waarde van hun oudheden. Ze zijn er heel trots op. De muren bij de pleintjes zijn rood, blauw of wit.

Een pleintje in het klooster, 24mm, f/4, 1/1000s, ISO 100

 

Veel rood en blauw, 55mm, f/8, 1/100s, ISO 100

Waar er geleefd wordt moet er natuurlijk ook gekookt worden. In de keuken vonden we onder andere een grote steen (diameter van ongeveer 20cm) om bijvoorbeeld de knoflook te pletten. Iets anders dan de verfijnde knoflookpersen van tegenwoordig en vaak effectiever.

Eén van de ovens, 24mm, f/8, 1/25s, ISO 3200

Een gids waarmee ik aan de praat kwam vertelde mij dat er nog bijna 20 nonnen in het gesloten deel van het klooster leven. 

Het was een bijzondere ervaring om na ruim 40 jaar het klooster weer te bezoeken. Kijk hier naar de door Dreamstime geaccepteerde foto's van Santa Catalina van Arequipa. De foto's zijn genomen met de Nikon Z5 en de zoomlens Z 24-200mm.

Foto bewerken in opdracht

Een tijdje geleden werd ik benaderd om een foto te bewerken en geschikt te maken voor een schuifpuzzel. Het was in het kader van het 35-jarig bestaan van de wandelvereniging Pierewaaien. Leek me een leuke opdracht. Het ging om een foto van de Scheveningse Pier met het Reuzenrad. Toen ik de foto nam was het een mooie zomerse dag en veel mensen hadden er plezier in om van het strand en van de zee te genieten. Bij mij riep het de sfeer van Panorama Mesdag op. Dat is een kolossaal, volledig rond schilderij van de schilder Mesdag dat je via trappen van binnen kunt bekijken. Het is een tafereel van de zee, het strand, de duinen en het dorpje Scheveningen.

Pier en Reuzenrad bij Scheveningen

Ondanks dat ik al jaren foto’s bewerk waren er toch wat uitdagingen:

1. Luminar Neo Al jaren gebruik ik Adobe Lightroom, echter, ik ben nooit meegegaan met het abonneren op software. Omdat mijn Lightroom versie al behoorlijk verouderd is, ben ik naar alternatieven gaan kijken. Na veel wikken en wegen ben ik op Luminar Neo uitgekomen. Het combineert de traditionele fotobewerkingsgereedschappen met AI-technieken. Ik kan op min of meer dezelfde manier foto’s bewerken als met Lightroom en tegelijkertijd de kennis van veel fotografen benutten met de AI-gereedschappen. De uitdaging is Luminar Neo goed te leren gebruiken. Op YouTube zijn er veel video’s over Luminar Neo te vinden, dus meestal weet ik binnen een paar minuten hoe ik iets moet.
2. Specifieke wensen Normaal bewerk ik foto’s naar eigen inzicht voor familie en vrienden of voor verkoop via Dreamstime en Werk aan de Muur. Nu kreeg ik een specifieke wens omdat de foto gebruikt zou worden als schuifpuzzel. Op de eerste plaats moet hij vierkant worden; dat is geen probleem, al met je wel opletten dat er geen mensen op de rand staan. Het tweede punt heeft specifiek met de schuifjes te maken. De schuifjes aan de linkeronderkant betreffen alleen zand en zijn daardoor niet te onderscheiden van elkaar. Om die reden hebben we besloten de twee dames wat meer naar links te verplaatsen. Toen ik wist hoe de Kloon en Wissen gereedschappen werkten was het zo gepiept. Al met al heeft het best veel tijd gevergd, echter, ik heb ook veel geleerd.

Met het Kloon-gereedschap maak ik een kopie van de twee personen op de voorgrond. De rechterpersoon is al zichtbaar op de nieuwe plek.



Kloon



Met het Wissen-gereedschap verwijder ik de twee personen van hun originele positie. Luminar Neo zorgt er zelf voor dat er zand voor in de plaats komt. De rechterpersoon is al vervangen door zand.




Wissen

Na wat prettige interactie en wat suggesties over en weer is met vereende krachten de volgende foto tot stand gekomen.

Foto voor schuifpuzzel

Het uiteindelijke resultaat is natuurlijk de schuifpuzzel die vorig weekend is uitgereikt aan de wandelaars. 

De schuifpuzzel

Wandelvereniging Pierewaaien van harte gefeliciteerd met jullie 35-jarig bestaan!

Oyfo Techniekmuseum

Pasgeleden ben ik naar het Oyfo Techniekmuseum in Hengelo geweest. Hengelo heeft een metaalgeschiedenis. C.T. Stork (Charles Theodorus Stork) heeft zijn stempel op de geschiedenis van Hengelo gedrukt, zowel wat betreft ondernemerschap, innovatie, techniek als sociaal. Een indrukwekkend persoon. Op het C.T. Storkplein hangt zijn afbeelding.

C.T. Storkplein, Hengelo

In het Techniekmuseum staan veel apparaten die door de fabriek Stork zijn gebouwd of daar werden gebruikt. Het museum staat op het Hazemeijer-terrein tussen de twee spoorlijnen van Hengelo naar Almelo en naar Zutphen in. Nu een terrein waar techniek, kunst, horeca, werken en wonen, in een industriële setting, bij elkaar komen.

Hazemeijer Hengelo (1951)

Binnenin het museum worden oud en modern gecombineerd. Mijn interesse ging m.n. uit naar de stoommachines en de weefgetouwen. In de tijd van C.T. Stork vond, mede door zijn innovaties, de omschakeling van met de hand naar met machines weven plaats. De hoogtijdagen van textiel in Twente stonden voor de deur. 

Weefgetouw

Een van de juweeltjes is de Triple Expansie stoommachine die in 1916 in de Storkfabriek werd gebouwd. Het werd gebruikt voor de aandrijving van een sleepboot. Hieronder een detail daarvan.

Meter van Triple Expansie stoommachine

Na afloop heerlijk geluncht bij Lust, Bakery & Bistro.