![]() |
| KEMA Voorlichtingsgebouw |
![]() |
| De Zoeten Laboratorium |
![]() |
| Trein richting Nijmegen |
![]() |
| Restaurant Kookplaats |
Blog over mijn fotografie ervaringen
Use Google Translate for another language than Dutch (on smartphone: click on Internetversie tonen below), look in the right column, and select a language
![]() |
| KEMA Voorlichtingsgebouw |
![]() |
| De Zoeten Laboratorium |
![]() |
| Trein richting Nijmegen |
![]() |
| Restaurant Kookplaats |
Van de week werd deze foto van het uitzicht op Deventer vanaf de overkant van de IJssel bij Dreamstime gekocht. Hij is genomen vanaf het terras van het Pillows Hotel Aan De IJssel in Deventer bij een naderende zonsondergang.
![]() |
| Deventer aan de IJsssel |
![]() |
| Pontje naar het centrum van Deventer |
![]() |
| Mistige ochtend |
Pasgeleden werd er bij Dreamstime weer een foto van mij van Yellow Mountain (Huangshan), China verkocht. Het leek me leuk om daar even bij stil te staan. Onderstaande foto is al meer dan 20 keer bij Dreamstime verkocht.
![]() |
| Yellow Mountain - Huangshan |
Het unieke aan Yellow Mountain is de mist (Zee van Wolken) die tussen de steile rotsen hangt. Het spectaculaire natuurverschijnsel wordt gevormd door laaghangende mist tussen de pieken van de granieten rotsen. Daardoor lijkt het op een wolkenvloer tussen bergtoppen waarop dennen groeien. Het geeft een sprookjesachtig, dromerige sfeer. Prachtig om dat te mogen fotograferen.
Het natuurverschijnsel ontstaat door hoge luchtvochtigheid door de vele regenbuien, afkoeling door de hoogte in de bergen, de stijging van de lucht door de steile pieken van de bergen en het subtropische klimaat.
Ondanks de moeite om er te komen is het een toeristische trekpleister. Op de foto’s lijkt het alsof ik de enige ben die rondloopt om te fotograferen maar dat is niet zo. Ook ziet het er minder sprookjesachtig uit als er geen mist is. Toch is het echt de moeite waard om het te bezoeken.
![]() |
| Toeristische trekpleister |
Hier alle foto’s van Yellow Mountain die ik via Dreamstime verkoop.
Dichter in de buurt zie ik vaak de ochtendmist bij de Posbank beschenen door de net opgekomen zon. Ondanks dat het anders is roept het bij mij dezelfde sprookjesachtige, dromerige sfeer op.
![]() |
| Ochtendmist bij Posbank |
Wat ik verder mooi vind aan deze foto zijn de zachte pastelkleuren en de gelaagdheid (diepte).
Meestal gebruik je een flitser als er niet genoeg licht is. Andere redenen om een flitser te gebruiken zijn: om beweging te fixeren of om het contrast tussen licht en donker beter onder controle te hebben. Over het laatste gaat dit verhaaltje.
Bij felle zon is het verschil tussen belichting van objecten in de zon of in de schaduw heel groot. Gevolg is dat op een foto objecten in de schaduw nauwelijks zichtbaar zijn en dat schaduwen bijna zwart lijken. Bij het fotograferen in Peru op grote hoogte en een staalblauwe hemel had ik daar last van (zie dit verhaaltje). In Nederland gebeurt dat natuurlijk ook bij een onbewolkte hemel (komt minder voor). Tijdens het bewerken van de foto’s kun je daar wel wat aan doen door de Hoge Lichten wat dempen en de Diepe Schaduwen wat op te krikken. Het nadeel is dat de foto daardoor wat vlakker wordt. Een flitser kan de oplossing bieden voor objecten in de schaduw.
![]() |
| Bij felle zon zijn schaduwen heel donker |
Het idee is als volgt. De felle zon is zo dominant dat de camera de belichting van de sensor sterk verminderd (bij diafragma-voorkeur gebeurt dat door een kortere sluitertijd te kiezen). Gevolg is dat de schaduwen nog donkerder worden. Het licht van de zon noemen we omgevingslicht. Het licht van de flitser noemen we flitslicht. De uitdaging is het omgevingslicht en het flitslicht op een mooie manier te mengen. Dit doen we door het diafragma en de sluitertijd te veranderen.
Om te begrijpen hoe we dat moeten doen, moeten we de eigenschappen van het omgevings- en flitslicht begrijpen. Het omgevingslicht is er continu en het flitslicht is er maar heel even. Door de sluitertijd te veranderen, veranderen we niks aan de hoeveelheid licht van de flitser op de sensor omdat de flits extreem kort is. Wel aan de hoeveelheid licht van de omgeving op de sensor. Door het diafragma aan te passen bepalen we hoeveel omgevings- én flitslicht samen op de sensor valt.
Dus, door de sluitertijd te verhogen geven we voorkeur aan het omgevingslicht. Door de lens open te zetten (lager diafragma-getal) geven we voorkeur aan het flitslicht. Kort gezegd, met de sluitertijd regel je het omgevingslicht en met het diafragma het flitslicht.
De richting van het licht, omgeving of flits, is ook belangrijk
Links met flitser op de camera, rechts met externe flitser rechts van de camera (ongeveer zelfde richting als de zon, echter veel lager en zodanig dat een groter deel van het gezicht belicht wordt). Links is wel goed belicht, echter, de structuur van het gezicht is verloren gegaan. Rechts zie je meer diepte in het gezicht.
Het is nu aan de fotograaf om te bepalen wat een mooie mengeling is van de twee lichten. Experimenteer er eens mee en zie hoeveel controle je over het licht hebt.
Als je meer wilt weten over flitsen lees dan ook dit verhaaltje.
De foto's zijn van het gezicht van een beeld van het Duivelshuis in Arnhem.
![]() |
| Duivelshuis in Arnhem |
Als je naar een foto kijkt, dwarrelen je ogen over de foto op zoek naar “wat is het onderwerp van deze foto”. Bij snapshots is er vaak onvoldoende nagedacht over de compositie en blijven de ogen maar zoeken. Lijnen in een foto helpen je ogen bij deze zoektocht. Ze leiden de ogen naar het onderwerp. Vandaar dat ze leidende lijnen (leading lines) genoemd worden.
Hieronder een foto van de Big Ben in Londen. De railing van de Westminster Bridge leidt je ogen naar een groep toeristen aan de voet van de Big Ben. Het onderwerp is dan ook de Big Ben als toeristische trekpleister.
![]() |
| Railing van Westminster Bridge |
![]() |
| Golvende lijnen naar De Eusebius |
![]() |
| Treden als leidende lijnen |
![]() |
| Sasserpoort in Zwolle |
Pasgeleden kreeg ik een bericht van Werk aan de Muur. Ik bied daar foto’s aan die klanten op bijvoorbeeld canvas kunnen laten afdrukken. Ze bieden een totaal pakket aan om mooie foto’s of zelfs kunst bij jou thuis aan de muur te hangen. Je kunt uit heel veel materialen kiezen: canvas, ArtFrame, acrylglas, aluminium of zelfs behang. Het is een Nederlands bedrijf met een internet platform in verschillende talen. Breed toegankelijk dus.
Ik kreeg bericht dat mijn foto Vergeet-mij-nietjes gekozen was om opgenomen te worden in de Unlit collectie. Unlit is een 3D-visualisatietool dat gebruikt wordt door interieurstylisten, ontwerpers en woonwinkels om snel kamers te visualiseren voor hun klanten. Toen wij een jaar geleden meubels kochten voor ons appartement werd door de verkoper ook dit soort software gebruikt. Onderstaande macrofoto van Vergeet-mij-nietjes is een neutrale wanddecoratie die een kamer aankleedt zonder dat hij afleidt van de meubels.
![]() |
| Nikon D800 en Nikon 105mm macrolens |
![]() |
| Machu Picchu, Peru |
![]() |
| De Pier bij Scheveningen |
In mijn eerdere digitaliseringsverhaaltje had ik het over mijn winterklus. Nu het bijna lente is, ben ik eindelijk begonnen aan het digitaliseren van de schoenendoos, van de zwart-wit foto's van mijn ouders en mijn jeugd.
Ik ben in Amstelveen geboren in een hoekhuis van een rijtje dat speciaal gebouwd was voor een direct na de Tweede Wereldoorlog snelgroeiende KLM.
![]() |
| Jeugdherinneringen |
Met de Nikon 105mm macrolens maak ik foto’s van de oude zwart-wit foto’s. Ik zet mijn camera op de Peak Design statief naar beneden gericht en leg de foto’s op de juiste plek op de grond. Ik stel één keer scherp en daarna druk ik elke keer af voor een andere foto. Ik let niet echt op de uitlijning. Op de computer snij ik de foto’s later netjes uit. Voorop staat het vastleggen van jeugdherinneringen en minder de kwaliteit van de digitale foto's.
![]() |
| Digitaliseren met camera op statief |
Op mijn NAS draait Synology Photos die een beetje aan gezichtsherkenning doet. Met de hand help ik de gezichtsherkenning en voeg wat labels voor bijvoorbeeld locatie toe. Met een speciaal account op mijn NAS geef ik familieleden toegang tot deze foto’s.
Mijn grootouders van moederszijde woonden in een huis in Bergen op Zoom waarvan ik me de plattegrond nog goed kan herinneren. Voordeur aan de linkerzijde van het huis gaf toegang tot een lange gang met aan het eind een deur naar de tuin. Vóór de nette kamer met een luid tikkende klok die de rust verstoorde, in het midden het alkoof en achter de eetkamer die doorliep naar een wat smallere, maar best grote keuken. Boven waren de slaapkamers. Gek dat ik me dat nog zo goed herinner. Het is bijna 70 jaar geleden dat ik daar binnen ben geweest.
![]() |
| Grootouders in nette kamer |
![]() |
| Oma en Opa Apers |
In Gouda staat de Sint Janskerk, een gotische kruiskerk. Qua hoogte van de toren is het geen indrukwekkende kerk. Er is ook geen groot plein voor de kerk waardoor vanaf de voorkant van de kerk de kerktoren eigenlijk niet te fotograferen is. Echter, het is wel de langste kerk die ik in Nederland ken: 123m. Ik wil al een tijd foto’s binnen in de kerk maken, echter, telkens lukt dat niet: kerstmarkt, festiviteit of gesloten. Hopelijk de volgende keer dat ik in Gouda ben.
Ik heb toen besloten om een rondje rondom de kerk te maken. Vanuit de Lange Tiendenweg sloegen we rechts de Achter de Kerk in. Het was even wachten want er liepen best veel mensen door die straat en er wilde iemand op precies dezelfde plek ook een foto maken.
Omdat de zijmuur van de noorderzijbeuk een te groot deel van de foto beslaat, heb ik op dezelfde plek een verticale foto gemaakt. Kijk naar de plattegrond, onder het kopje Gebouw, om te zie dat de kerk in het midden veel breder is.
De voordeur, waarop stond dat de kerk gesloten was, heb ik overgeslagen.
Hier zie je dat bij de zuiderzijbeuk de kerk veel breder is (net als bij de noorderzijbeuk aan de andere kant van de kerk). Voor de steunmuur, die kennelijk nodig was, was nauwelijks ruimte gezien de dichte bebouwing direct om de kerk. Daarom maar een poortje gemaakt in die steunmuur.
Vanuit de binnenplaats van het Museum Gouda een mooi uitzicht op de kerktoren.
Van daaruit ook een mooi uitzicht op de zijkant van het koor, het achterste gedeelte van de kerk.
En tenslotte het koor in volle glorie, de indrukwekkende achterkant van de kerk.
Het geeft een aardig beeld van de grootte van de kerk. Ook hier zie je links de verbreding door de zuiderzijbeuk.
Veel foto's zijn gemaakt in het groothoekbereik van de zoomlens. Dat levert vaak vervormingen op, zoals scheve muren die in werkelijkheid netjes rechtop staan. Met de huidige fotobewerkingssoftware, zoals Luminar Neo, kun je gebouwen weer rechtop zetten. Met het maken van de foto's moet je daarvoor wel extra ruimte om het gebouw heen meefotograferen omdat die bij het bewerken verloren gaat.
Alle foto's zijn geaccepteerd door Dreamstime. Een vruchtbaar rondje rondom de kerk.
Om het ons gemakkelijk te maken als er niet genoeg licht is, hebben kleine camera’s, bijvoorbeeld je smartphone, een ingebouwde flitser. Heel handig. Je hoeft niks extra’s mee te nemen en als er te weinig licht is, staat je flitser al meteen klaar. Het gaat meestal om flitsers met een laag richtgetal (meestal 12 of minder, dus niet zo krachtig). Het richtgetal is gelijk aan afstand * diafragma bij ISO 100. Met een richtgetal van 12 en een diafragma van f/8 kom je niet verder dan 1,5 meter. Met een hogere ISO-waarde kun je de afstand wel vergroten. Mijn eigen camera stelt, als ik ga flitsen, al vanzelf een veilige waarde van ISO 400 in.
Camera’s die geen ingebouwde flitser hebben hebben een hotshoe waarop je een flitser kunt plaatsen. Hier kun je zelf voor een flitser met een hoger richtgetal kiezen. Met mijn Nikon D800 had ik verschillende flitsers, SB-800 (richtgetal 38) en SB-910 (34/48). Beide zeer krachtige flitsers (worden trouwens niet meer gemaakt), die ik ook voor modelfotografie gebruikte. Bij mijn overstap naar de Nikon Z5 heb ik die ingeruild omdat ik ze niet meer nodig had. Ook mijn studiolichten en -apparatuur heb ik toen weggegeven.
![]() |
| Direct flitsen |
Direct flitsen met een flitser op je camera heeft als nadeel dat het alle schaduw uit bijvoorbeeld een gezicht haalt (paparazzi-stijl). Waardoor het platter lijkt. De diepte verdwijnt uit de foto. De meest voor de hand liggende oplossing is indirect flitsen via het plafond of een muur. Het heeft het bijkomende voordeel dat de lichtbron veel groter wordt (een heel plafond) en daardoor wordt het licht veel minder hard. Ik laat de flitskop iets naar achteren wijzen omdat je vaak de camera wat schuin naar beneden houdt. Dan wijst de flitskop precies naar het plafond.
![]() |
| Indirect flitsen |
Andere oplossing is —als er geen plafond of muur in de buurt zijn— de flitser van de camera te halen en bijvoorbeeld met je linkerhand wat hoger in de lucht te houden. Het lijkt dan net alsof er vanaf links boven zonlicht op het gezicht valt (Rembrandt belichting). Dat brengt wat schaduw in het gezicht en ziet er dan veel natuurlijker uit. Misschien moet je een diffuser op de flitskop zetten, want het is toch weer direct flitsen, alleen vanuit een andere richting. Zelf houd ik mijn arm voor mijn borst langs zodat ik mijn camera er op kan leggen. De flits komt dan van rechts en minder hoog. Ook gebruik ik een diffuser.
![]() |
| Diffuser om licht te spreiden |
Om een externe flitser aan te kunnen sturen moet je wel een transmitter op de camera zetten en een receiver onder de flitser. De systemen zijn tegenwoordig zo slim dat het qua instellingen geen verschil uit maakt of de flitser op je camera zit of extern is.
Zelf heb ik sinds kort de Godox iT32 & X5. Het is een eenvoudige, kleine krachtpatser (richtgetal 18) die naadloos overgaat van flitser op je camera, iT32 en X5 samen (links), naar een externe flitser iT32 met de X5 als transmitter op je camera (rechts). Slim bedacht, slechts de X5 is dus afhankelijk van het merk van de camera. Auto ISO werkt nog niet goed. Echter bij vaste ISO op bijv 400 werkt het perfect.
![]() |
| Externe flitser en transmitter op camera |
Bij elkaar wegen de iT32&X5 slechts 88gram, inclusief de ingebouwde batterijen! Mijn andere flitser, de SB-500, weegt 270gram, inclusief de losse batterijen. Grotere flitsers zijn natuurlijk nog zwaarder. De iT32&X5 is, gezien het kleine formaat, ideaal om in je jaszak mee te nemen. Een echte aanrader.
Pasgeleden werden er op één dag drie van mijn foto’s van Twentse essen bij Dreamstime verkocht. Heel uniek.
Wat zijn essen? Het zijn hooggelegen akkergronden. Ze zijn bolvormig en liggen wat hoger dan de directe omgeving. Door heel lang (stal)mest op de ondergelegen zandgronden op te brengen hebben ze hun vorm gekregen. Ze worden vaak voor graanteelt gebruikt. Er zijn verschillende namen of schrijfwijzes voor: es, esch, enk of eng. Ze komen in Nederland veelal voor in het noorden en oosten. Veel wijken in bijvoorbeeld onze vroegere woonplaats Hengelo verwijzen naar hun es-oorsprong: Hasseler Es, Woolder Es, Hengelose Es.
Toen we net in Twente woonden heb ik me altijd verbaasd over die bolvormige gronden. Vaak wandelden we er langs of er over. Ik vroeg me altijd af hoeveel mest er op gebracht moest zijn om die hoogte te halen.
Als fotograaf vind ik de essen fascinerend, er is gewoon heel veel lucht te zien, niet onderbroken door bebouwingen of bossen. Met de grote variëteit aan luchten in Nederland zijn er altijd heel mooie foto’s te maken.
![]() |
| Es bij Tubbergen |
Een keer gingen we in augustus een wandeling maken vanuit het dorpje Tubbergen. We kwamen daar trouwens best vaak om wandelingen te maken, naar judowedstrijden van onze zonen te kijken of van de glastentoonstelling Glasrijk te genieten. Op de foto kun je zien dat het echt genieten is van de uitgestrektheid van de es, de gedroogde resten van koren en de mooie wolkenpartijen. Heel klein op de horizon zie je het puntje van de kerk van Tubbergen. Hier een link (Wandeling Tubbergen) naar de wandeling op Google Maps die ik heb vastgelegd met Komoot.
We wandelden ook vaak wat dichterbij huis: Delden. Soms liepen we de Umfassungsweg bij Twickel van 11km. Het omsluit het hart van het Landgoed Twickel. Een heel mooie, gevarieerde wandeling (Umfassungsweg Twickel). Halverwege staat er een onbemand kraam met lekkernijen waar je betaalt door gewoon geld achter te laten. Vlak er na steek je er de Oelerbeek over. We hebben een keer meegemaakt dat het water tot de rand van onze hoge wandelschoenen kwam.
![]() |
| Drie bomen op Deldeneresch |
Het laatste stuk van de wandeling gaat over de Deldeneresch met enerzijds een mooie solitaire boom (eigelijk drie bomen) en anderzijds Kasteel Twickel, de watertoren en de kerk van Delden aan de horizon.
![]() |
| Aan de horizon de watertoren en de kerk van Delden |
We hebben heel goede herinneringen aan onze wandelingen in Twente.
Na mijn hersenbloeding heb ik mijn Nikon D800 en de Nikon AF-S 28-300mm lens ingeruild voor de systeemcamera Nikon Z5 en de Nikon Z 24-200mm. Beide camera’s zijn full frame, echter, de Z5 met de lens is een stuk lichter omdat het geen spiegelsysteem meer heeft. De afgelopen tweeëneenhalf jaar heb ik er, met veel plezier, de nodige foto’s meegemaakt, zowel in Peru als in Nederland. Ook al veel foto’s geaccepteerd door Dreamstime.
Nu pas werd er een Z5-foto bij Dreamstime verkocht. Voor mij betekent dat drie dingen: dat voor mij de Z5 een waardige vervanging van de D800 is, dat het bewerken met Luminar Neo mij goed bevalt en dat ik nog steeds goede foto’s maak. Toch moest ik even wachten voordat er een koper kwam. Hoop dat er snel meer volgen.
![]() |
| Waterstaatskerk en Gemeentehuis in Hengelo |
Het verhaal achter de foto gaat terug naar Hengelo, waar we vroeger woonden. Het is de vroegere Waterstaatskerk, tegenwoordig een onderdeel van de Hengelose muziekschool. Ik liet me inspireren door een soortgelijke foto die met een groothoeklens genomen was. De zoomlens die ik hier gebruikte ging maar tot 24mm. Echter, het lukte me toch om het torentje van de Waterstaatskerk en de toren van het Gemeentehuis goed in beeld te krijgen. Ook zorgden de takken van de bomen en de witte wolkjes er voor dat alles met elkaar verbonden was. Ben er best trots op.
Door de jaren heen heb ik redelijk wat foto’s van Hengelo gemaakt en bij Dreamstime ingediend. Hier een overzicht met een paar mooie foto’s van Tuindorp en de Stork-geschiedenis, van het vernieuwde centrum en van ‘t Lansink die in het boek Enemy Under Our Roof verschenen zijn.
Trek je niks aan van de waarschuwingen van je browser over de veiligheid van mijn NAS.
In 1944 trokken uit verschillende richtingen Engelse, Amerikanen, Polen op om Europa te bevrijden. De gecoördineerde activiteiten heten Operation Marketgarden. Rondom Oosterbeek en Arnhem is er toen zwaar gevochten. Hier een goed overzicht van alle activiteiten rondom Arnhem.
![]() |
| John Frost Brug, links het noorden (vanuit De Eusebiuskerk) |
Een belangrijk gevecht vond in september 1944 plaats bij het noordelijke bruggenhoofd van wat nu de John Frost Brug heet. De geallieerden olv John Frost kwamen na een dropping uit het noorden bij de brug over de Rijn, de Duitsers verdedigde de brug vanuit het zuiden. De geallieerden uit Normandië hadden behoorlijke vertraging opgelopen en kwamen te laat om de brug vanuit het zuiden in te nemen. Het geleden verlies staat bekend onder de naam “Een brug te ver”. Hierover gaat ook de film A Bridge Too Far.
Ter nagedachtenis van deze afschuwelijke oorlog en de gevechten rondom Arnhem is er het Airborne Museum in Oosterbeek met als dependance het Airborne Museum at the Bridge. Het laatste is een klein museum met een animatie van de gevechten in september 1944 in de regio en met een mooi uitzicht op de John Frost Brug.
![]() |
| John Frost Brug (vanuit Airborne Museum at the Bridge) |
Buiten heb ik nog een foto met mijn Nikon Z5 gemaakt die inmiddels door Dreamstime geaccepteerd is.
![]() |
| John Frost Brug in kleur |
Wat mezelf opvalt aan de foto is dat je ogen eigenlijk naar de lucht met zijn woeste strepen en het water van de Rijn getrokken worden en minder naar de iele brug. Om die reden heb ik de foto naar zwart-wit geconverteerd. Ook heb ik wat woeste strepen uit de lucht gehaald en heel licht een vignet aangebracht. Hierdoor worden je ogen beter bij de brug gehouden. Ook deze foto is door Dreamstime geaccepteerd. Laat me weten welke foto je het mooist vindt.
![]() |
| John Frost Brug in zwart-wit |